Miasto z tysiącletnią historią owianą wieloma tajemnicami i legendami. Mowa o słynnym Krakowie, który fascynuje swą wielkością i pięknem już nie jedno pokolenie ludzi. Mówią, że na współczesnym terytorium tej polskiej osady pierwsi mieszkańcy pojawili się w latach 50 tys. p.n.e., jednak wtedy nikt nie podejrzewał, że zatrzymali się na ziemiach, które w przyszłości będą należeć do jednego z najlepszych miast w całej Europie. O tym, kiedy powstał Kraków i kto miał do tego rękę – w materiale dalej na krakowyes.eu.
Legenda (lub nie) o założeniu Krakowa
Historia założenia miasta związana jest z nazwą legendarnego Kraka, lub, jak piszą niektóre źródła, Grakchusa. Według legendy, która, nawiasem mówiąc, została po raz pierwszy opowiedziana w dokumencie z 1205 r., mężczyzna był jednym z setek tysięcy Polaków, którzy w VI—VII wieku walczyli ramię w ramię ze swoimi wrogami: dzięki wspólnym wysiłkom udało im się pokonać Galów, Rzymian i Duńczyków. Po długich walkach lud osiadł na terenie, który dziś uważany jest za Polski Kraków, a wtedy jeszcze był zwykłą ziemią niezamieszkałą. Już na miejscu ludzie postanowili wybrać sobie głowę — zatrzymali się na twarzy wspomnianego już Kraka.
Rządził człowiek długo, a sława o nim chodziła po całym świecie: krótko mówiąc, Polacy z wyborem nie pomylili się, a Krak był godnym przewodnikiem. Tak pozostał aż do śmierci. Dlatego po tym, jak wieloletni kapituła odeszła w wieczność, wdzięczny naród postanowił nazwać założone przez nich miasto na cześć króla Kraka Krakowem. To jedna z wersji.
Co do drugiej, według niej Krak, od którego pochodzi nazwa miasta, nie jest bezpośrednio pierwszym szefem i założycielem Krakowa, ale jego synem. Na przykład ludzie postanowili to zrobić, ponieważ facet zginął, choć nie do końca heroicznie, ale przepraszam za rodzaj oksymoronu, jak lokalny bohater: został zabity przez młodszego brata Lecha II, aby oczywiście objąć tron. Aby wyrazić swego rodzaju szacunek dla Kraka II, mieszkańcy nazwali swoje ziemie Krakowem.
Krak: osoba fikcyjna czy historyczna?
To prawda, że większość współczesnych historyków jest przekonana, że Kraki to ludowa legenda i nic więcej, to znaczy nic wspólnego z rzeczywistością i narracja nie ma. Argumentują to tym, że po pierwsze legenda o założycielu Krakowie nie jest nawet specyficznie polska. Liczne badania wykazały, że legenda została zapożyczona ze starożytnego ukraińskiego eposu: pewne paralele są rysowane z historią księcia Olega, który zaczął rządzić Rusją Kijowską, zabijając poprzedników Askolda i Dira. A po drugie, dość mylące dla sceptyków jest powiązanie twarzy Kraka z narracją o Smoku.
„Smok” – to smok, który według legendy przez wiele lat orientacyjnie VI-VII wieku dokuczał krakowianom swoją obecnością. Smok jest smokiem: nie skrzywdził miejscowych, tylko wtedy, gdy był najedzony, ale jeśli chciał jeść, mielił wszystko na swojej drodze, w tym ludzi. Według legendy miało to miejsce za panowania Kraka. Według pierwszej wersji, jako król szukał tylko tego, który uratowałby jego miasto przed całkowitym zniszczeniem. W końcu znalazł się szewc, który przechytrzył Smoka, zmuszając zwierzę do wypicia całej rzeki i pęknięcia. A co do drugiej wersji to sam Krak zabił zwierzę. A jeśli jeszcze można było uwierzyć w istnienie osoby, która właśnie założyła kiedyś Kraków, to w rzeczywistość zwycięzcy nad Smokiem człowieka – już trudniej. Ale mimo to są tacy, którzy wierzą. Jako kontrargumenty do powyższego — prawdziwy Kopiec Kraka.
Kopiec Kraka lub, jak to się nazywa, Kopiec Krakusa to wysoki kopiec ziemny położony na prawym brzegu Wisły w dzielnicy Podgórze w Krakowie. Obecnie jest uważany za naturalny punkt orientacyjny miasta, a kiedyś podobno służył jako miejsce pochówku samego Kraka. To prawda, że współcześni badacze obalają tę wersję historyka Jana Długosza: mówią, że badali kopiec wzdłuż i wszerz i nie znaleźli tam śladów pochówku. Dlatego uważa się, że kopiec ten ma związek z Krakiem tylko i wyłącznie w kwestii jego nazwy.
Pierwsza prawdziwa wzmianka o Krakowie
Pierwsza pisemna wzmianka o Krakowie pochodzi z 966 roku. Ibrahim ibn Jakub w swoich notatkach podróżniczych wspomniał o mieście jako ważnym centrum politycznym i administracyjnym, które znajduje się na skrzyżowaniu wielu szlaków handlowych. Taka notatka świadczy o jednym: w połowie X wieku Kraków był już dość rozwiniętym miastem, z terenem od Wzgórza Wawelskiego po ziemie, które dziś wszyscy miejscowi znają jako plac przy kościele św. Marii Magdaleny. I chociaż nie ma jednoznacznej odpowiedzi na temat tego, kto dokładnie założył Kraków, ani we wspomnianym, ani w żadnym innym dokumencie historycznym, ktoś to zrobił. Być może jeden z władców o imieniu Krak jest zamieszany w to, być może nie, ale można być w stu procentach pewnym, że nie bez powodu stworzyli miasto, ponieważ od samego początku i przez następne stulecia było uważane w wielu aspektach za jedno z najnowocześniejszych. Spoiler: taki sam Kraków pozostaje do dziś. A jeśli chodzi o historię jego powstania, niech to pozostanie małą tajemnicą — kolejną małą tajemnicą, na którą miasto jest już bogate.