{"id":9339,"date":"2026-09-21T11:54:58","date_gmt":"2026-09-21T09:54:58","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowyes.eu\/?p=9339"},"modified":"2026-09-21T12:02:02","modified_gmt":"2026-09-21T10:02:02","slug":"krakow-w-oblezeniu-jak-miasto-przetrwalo-stan-wojenny-w-latach-1981-1983","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakow-w-oblezeniu-jak-miasto-przetrwalo-stan-wojenny-w-latach-1981-1983","title":{"rendered":"Krak\u00f3w w obl\u0119\u017ceniu: jak miasto przetrwa\u0142o stan wojenny w latach 1981-1983"},"content":{"rendered":"\n<p>Gdy w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku genera\u0142 Wojciech Jaruzelski og\u0142osi\u0142 wprowadzenie stanu wojennego, krakowianie natychmiast zrozumieli, \u017ce dotychczasowe \u017cycie dobieg\u0142o ko\u0144ca. Zamilk\u0142y telefony, na ulicach pojawi\u0142y si\u0119 wojskowe patrole i czo\u0142gi, a do mieszka\u0144 dzia\u0142aczy NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d wtargn\u0119li funkcjonariusze s\u0142u\u017cb, donosi serwis <a href=\"http:\/\/krakowyes.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"krakowyes.eu\">krakowyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Listy os\u00f3b przeznaczonych do zatrzymania w\u0142adze przygotowa\u0142y ze sporym wyprzedzeniem, dlatego fala aresztowa\u0144 ruszy\u0142a jeszcze przed \u015bwitem. <strong>Wprowadzenie stanu wojennego odczuli wszyscy krakowianie:<\/strong> godzina milicyjna, wszechobecna cenzura, parali\u017c \u0142\u0105czno\u015bci i rygorystyczne obostrzenia sta\u0142y si\u0119 now\u0105 codzienno\u015bci\u0105. Re\u017cim zamierza\u0142 b\u0142yskawicznie zdusi\u0107 zorganizowany <a href=\"https:\/\/warsawyes.com\/uk\/eternal\/federacziya-bojovoyi-molodi-opir-polskogo-yunacztva-komunistychnij-systemi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">op\u00f3r<\/a>, jednak w mie\u015bcie nie brakowa\u0142o ludzi gotowych do natychmiastowego zej\u015bcia do podziemia.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6ab108b95a6ce\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6ab108b95a6ce\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakow-w-oblezeniu-jak-miasto-przetrwalo-stan-wojenny-w-latach-1981-1983\/#Strajk_w_Hucie_38_tysiecy_robotnikow_naprzeciw_czolgow\" >Strajk w Hucie: 38 tysi\u0119cy robotnik\u00f3w naprzeciw czo\u0142g\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakow-w-oblezeniu-jak-miasto-przetrwalo-stan-wojenny-w-latach-1981-1983\/#Jak_protest_z_Nowej_Huty_objal_Krakow_i_cala_Malopolske\" >Jak protest z Nowej Huty obj\u0105\u0142 Krak\u00f3w i ca\u0142\u0105 Ma\u0142opolsk\u0119<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakow-w-oblezeniu-jak-miasto-przetrwalo-stan-wojenny-w-latach-1981-1983\/#Akademicki_opor_AGH_pod_sztandarem_%E2%80%9ESolidarnosci%E2%80%9D\" >Akademicki op\u00f3r: AGH pod sztandarem \u201eSolidarno\u015bci\u201d<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakow-w-oblezeniu-jak-miasto-przetrwalo-stan-wojenny-w-latach-1981-1983\/#Podziemna_prasa_wolne_slowo_jako_bron\" >Podziemna prasa: wolne s\u0142owo jako bro\u0144<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakow-w-oblezeniu-jak-miasto-przetrwalo-stan-wojenny-w-latach-1981-1983\/#Ofiary_rezimu_o_ktorych_nie_wolno_zapomniec\" >Ofiary re\u017cimu, o kt\u00f3rych nie wolno zapomnie\u0107<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakow-w-oblezeniu-jak-miasto-przetrwalo-stan-wojenny-w-latach-1981-1983\/#Codziennosc_pod_lufami_karabinow\" >Codzienno\u015b\u0107 pod lufami karabin\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakow-w-oblezeniu-jak-miasto-przetrwalo-stan-wojenny-w-latach-1981-1983\/#Dziedzictwo_%E2%80%9ESolidarnosci%E2%80%9D_i_pamiec_miasta\" >Dziedzictwo \u201eSolidarno\u015bci\u201d i pami\u0119\u0107 miasta<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Strajk_w_Hucie_38_tysiecy_robotnikow_naprzeciw_czolgow\"><\/span>Strajk w Hucie: 38 tysi\u0119cy robotnik\u00f3w naprzeciw czo\u0142g\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"634\" height=\"404\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9317\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-7.png 634w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-7-300x191.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 634px) 100vw, 634px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119kszy zak\u0142ad przemys\u0142owy Ma\u0142opolski \u2013 Huta im. Lenina w Nowej Hucie \u2013 nie m\u00f3g\u0142 pozosta\u0107 bierny. Pracowa\u0142o tam 38 tysi\u0119cy os\u00f3b, z czego <strong>a\u017c 90% nale\u017ca\u0142o do \u201eSolidarno\u015bci\u201d<\/strong>. Zaledwie p\u00f3\u0142torej godziny po p\u00f3\u0142nocy milicjanci sforsowali drzwi do siedziby Komisji Robotniczej Hutnik\u00f3w, by aresztowa\u0107 kluczowych dzia\u0142aczy.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 lider\u00f3w zdo\u0142a\u0142a jednak unikn\u0105\u0107 zatrzymania i to w\u0142a\u015bnie oni stan\u0119li na czele strajku okupacyjnego na terenie kombinatu. 13 grudnia do\u0142\u0105czy\u0142 do nich Mieczys\u0142aw Gil, kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 uciec przed ob\u0142aw\u0105 bezpieki.<\/p>\n\n\n\n<p>Komitetem strajkowym kierowali:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Jan Ciesielski;<\/li>\n\n\n\n<li>Stanis\u0142aw Handzlik;<\/li>\n\n\n\n<li>Mieczys\u0142aw Gil;<\/li>\n\n\n\n<li>W\u0142adys\u0142aw Hardek;<\/li>\n\n\n\n<li>Edward Nowak.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Praca w kombinacie ca\u0142kowicie zamar\u0142a. Na ka\u017cdej zmianie protestowa\u0142o od 7 do 8 tysi\u0119cy pracownik\u00f3w. Przy 38-tysi\u0119cznej za\u0142odze oznacza\u0142o to <strong>ca\u0142kowity parali\u017c gigantycznego zak\u0142adu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_protest_z_Nowej_Huty_objal_Krakow_i_cala_Malopolske\"><\/span>Jak protest z Nowej Huty obj\u0105\u0142 Krak\u00f3w i ca\u0142\u0105 Ma\u0142opolsk\u0119<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"400\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9320\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-8.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-8-300x185.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Do strajku solidarno\u015bciowego szybko do\u0142\u0105czyli pracownicy krakowskiego transportu miejskiego oraz innych wielkich przedsi\u0119biorstw: CeBeA, Montin, Unitra-Telpod czy Armatura. Przyst\u0105pi\u0142y do niego r\u00f3wnie\u017c uczelnie \u2013 Akademia Medyczna i Akademia G\u00f3rniczo-Hutnicza (AGH). Fala protest\u00f3w rozla\u0142a si\u0119 po regionie, obejmuj\u0105c Bochni\u0119, Gorlice, Tarn\u00f3w, a nawet niewielk\u0105 Charsznic\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142adze postanowi\u0142y bezwzgl\u0119dnie st\u0142umi\u0107 ogniska buntu. Do pacyfikacji kombinatu w Nowej Hucie skierowano ogromne si\u0142y:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>2200 funkcjonariuszy ZOMO;<\/li>\n\n\n\n<li>2200 \u017co\u0142nierzy 6. Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej i 5. Podhala\u0144skiej Brygady WOP;<\/li>\n\n\n\n<li>czo\u0142gi i wozy opancerzone.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Barykady chroni\u0105ce bramy kombinatu zosta\u0142y starte si\u0142\u0105. Pacyfikacja oby\u0142a si\u0119 bez ofiar \u015bmiertelnych, cho\u0107 Mieczys\u0142aw Gil wspomina\u0142 p\u00f3\u017aniej, \u017ce nikt z protestuj\u0105cych nie wiedzia\u0142, czy wojsko nie otworzy ognia z ostrej amunicji. Dla krakowskiej \u201eSolidarno\u015bci\u201d by\u0142o to dopiero pierwsze bezpo\u015brednie starcie z machin\u0105 re\u017cimu w realiach stanu wojennego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Akademicki_opor_AGH_pod_sztandarem_%E2%80%9ESolidarnosci%E2%80%9D\"><\/span>Akademicki op\u00f3r: AGH pod sztandarem \u201eSolidarno\u015bci\u201d<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"374\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9323\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-9.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-9-300x173.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>14 grudnia o godzinie 15:00 w jednym z pawilon\u00f3w Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej (AGH) rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 strajk okupacyjny. W skali Krakowa by\u0142 to jedyny tak masowy protest \u015brodowiska akademickiego, a w ca\u0142ej Polsce \u2013 jeden z zaledwie trzech. Uczestnicy domagali si\u0119 <strong>odwo\u0142ania stanu wojennego, natychmiastowego uwolnienia internowanych oraz zaniechania przemocy<\/strong>. Spo\u015br\u00f3d 40 cz\u0142onk\u00f3w Komisji Zak\u0142adowej a\u017c 34 opowiedzia\u0142o si\u0119 za strajkiem, po czym zwi\u0105zkowcy zabarykadowali si\u0119 w budynku.<\/p>\n\n\n\n<p>W komitecie strajkowym znale\u017ali si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Halina Mytnik;<\/li>\n\n\n\n<li>Andrzej Szczepa\u0144ski;<\/li>\n\n\n\n<li>Halina Karbowniczek-Ropska;<\/li>\n\n\n\n<li>J\u00f3zef Jachimski;<\/li>\n\n\n\n<li>Ireneusz Serwan;<\/li>\n\n\n\n<li>Henryk Brancewicz;<\/li>\n\n\n\n<li>Micha\u0142 Sici\u0144ski.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W nocy z 15 na 16 grudnia gmach szturmem zaj\u0119\u0142y oddzia\u0142y milicji i wojska. Zatrzymano ponad 20 os\u00f3b, w tym student\u00f3w, kt\u00f3rzy aktywnie wspierali protest w Nowej Hucie: Tadeusza G\u00f3rczyka, Aleksandra Piecucha i Andrzeja B\u0105ka. Przewodnicz\u0105cy uczelnianej \u201eSolidarno\u015bci\u201d, Robert Kaczmarek, zosta\u0142 aresztowany ju\u017c w pierwszych godzinach po og\u0142oszeniu stanu wojennego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Podziemna_prasa_wolne_slowo_jako_bron\"><\/span>Podziemna prasa: wolne s\u0142owo jako bro\u0144<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Wprowadzenie stanu wojennego nie zatrzyma\u0142o \u201ebibu\u0142y\u201d \u2013 podziemnej prasy niezale\u017cnej. W pierwszych miesi\u0105cach krakowscy konspiratorzy drukowali o\u015bwiadczenia protestacyjne, spisy internowanych koleg\u00f3w, instrukcje konspiracyjne oraz apele o stosowanie biernego oporu. Z czasem pojawi\u0142y si\u0119 regularne biuletyny zak\u0142adowe \u201eSolidarno\u015bci\u201d oraz relacje z proces\u00f3w s\u0105dowych wytaczanych strajkuj\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n<p>Wiosn\u0105 1982 roku w Krakowie powsta\u0142a Oficyna Literacka, kt\u00f3ra z czasem sta\u0142a si\u0119 najwi\u0119kszym podziemnym wydawnictwem w mie\u015bcie. R\u00f3wnolegle dzia\u0142a\u0142y inne niezale\u017cne inicjatywy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Biblioteka Obserwatora Wojennego;<\/li>\n\n\n\n<li>Krakowskie Towarzystwo Wydawnicze.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Pierwsz\u0105 pozycj\u0105 wydan\u0105 w krakowskim podziemiu po 13 grudnia by\u0142 tomik wierszy \u201eId\u0105 pancry na Wujek\u201d. S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa zaciska\u0142a p\u0119tl\u0119 represji: inwigilowano opozycjonist\u00f3w, przeprowadzano nieustanne rewizje i kolejne aresztowania. Mimo to <strong>Krak\u00f3w pozosta\u0142 jednym z wiod\u0105cych o\u015brodk\u00f3w drugiego obiegu w Polsce<\/strong> \u2013 w latach 1976\u20131989 wydano tu 833 tytu\u0142y ksi\u0105\u017ckowe i ponad 500 czasopism.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ofiary_rezimu_o_ktorych_nie_wolno_zapomniec\"><\/span>Ofiary re\u017cimu, o kt\u00f3rych nie wolno zapomnie\u0107<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"325\" height=\"391\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9326\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-10.png 325w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-10-249x300.png 249w\" sizes=\"auto, (max-width: 325px) 100vw, 325px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Fot.: Bogdan W\u0142osik<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Do momentu formalnego zniesienia stanu wojennego w Krakowie zgin\u0119\u0142y trzy osoby. Andrzej Szewczyk zmar\u0142 na skutek brutalnego pobicia przez funkcjonariuszy ZOMO w Nowej Hucie, natomiast Ryszard Smagur zosta\u0142 \u015bmiertelnie ugodzony petard\u0105 z gazem \u0142zawi\u0105cym. Najg\u0142o\u015bniejszym echem odbi\u0142a si\u0119 tragedia Bogdana W\u0142osika \u2013 20-letniego elektryka z kombinatu w Nowej Hucie i cz\u0142onka \u201eSolidarno\u015bci\u201d, kt\u00f3ry podczas grudniowych strajk\u00f3w kolportowa\u0142 ulotki. 13 pa\u017adziernika 1982 roku <strong>m\u0142ody hutnik zosta\u0142 zastrzelony przez kapitana SB Andrzeja Augustyna<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Pogrzeb Bogdana W\u0142osika zgromadzi\u0142 ponad 20 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w i przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w jedn\u0105 z najwi\u0119kszych manifestacji patriotycznych okresu stanu wojennego. W 2019 roku bohater zosta\u0142 po\u015bmiertnie uhonorowany Krzy\u017cem Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci. W miejscu jego tragicznej \u015bmierci stoi dzi\u015b pomnik, pod kt\u00f3rym krakowianie stale zapalaj\u0105 znicze i sk\u0142adaj\u0105 kwiaty.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Codziennosc_pod_lufami_karabinow\"><\/span>Codzienno\u015b\u0107 pod lufami karabin\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"593\" height=\"380\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9329\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-11.png 593w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-11-300x192.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 593px) 100vw, 593px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W ca\u0142ej Ma\u0142opolsce od 13 grudnia 1981 do 30 kwietnia 1982 roku aresztowano ponad 300 uczestnik\u00f3w demonstracji, z czego przesz\u0142o 130 w samym Krakowie. Tylko w pierwszym kwartale 1982 roku <strong>za \u0142amanie przepis\u00f3w stanu wojennego zwolnieniami z pracy lub grzywnami ukarano ponad 7 tysi\u0119cy os\u00f3b<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Represjonowani i ich bliscy nie zostali jednak bez pomocy. Przy krakowskich ko\u015bcio\u0142ach zorganizowano pr\u0119\u017cn\u0105 sie\u0107 wsparcia, przekazuj\u0105c \u017cywno\u015b\u0107, leki oraz zapomogi finansowe. Stan wojenny zburzy\u0142 codzienny rytm miasta, ale nie zdo\u0142a\u0142 sparali\u017cowa\u0107 solidarno\u015bciowych wi\u0119zi. Po tamtych dramatycznych dniach przetrwa\u0142o wiele relacji i dokument\u00f3w, kt\u00f3re do dzi\u015b pozwalaj\u0105 historykom dok\u0142adnie odtworzy\u0107 bieg wydarze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dziedzictwo_%E2%80%9ESolidarnosci%E2%80%9D_i_pamiec_miasta\"><\/span>Dziedzictwo \u201eSolidarno\u015bci\u201d i pami\u0119\u0107 miasta<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"433\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-12.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9332\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-12.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2026\/09\/image-12-300x201.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Po zniesieniu stanu wojennego \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d nie odzyska\u0142a od razu prawa do legalnego dzia\u0142ania. Dopiero nowa fala protest\u00f3w w 1988 roku zmusi\u0142a komunistyczne w\u0142adze do dialogu z opozycj\u0105. Na prze\u0142omie lutego i kwietnia 1989 roku delegaci zwi\u0105zku zasiedli do obrad Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u, a czerwcowe wybory przynios\u0142y historyczny prze\u0142om. W 1990 roku lider \u201eSolidarno\u015bci\u201d i charyzmatyczny <a href=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/michal-kaminski-biografia-polityka\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/warsawyes.com\/pl\/eternal\/michal-kaminski-biografia-polityka\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">dzia\u0142acz<\/a> Lech Wa\u0142\u0119sa zosta\u0142 wybrany na prezydenta RP.<\/p>\n\n\n\n<p>Dramatyczne wydarzenia tamtych lat trwale wpisa\u0142y si\u0119 w to\u017csamo\u015b\u0107 Krakowa. Nazwiska bohater\u00f3w widniej\u0105 na pami\u0105tkowych tablicach, a miejsca zwi\u0105zane ze zrywem lat 1981\u20131983 wci\u0105\u017c wywo\u0142uj\u0105 silne emocje u naocznych \u015bwiadk\u00f3w. Dzi\u0119ki temu historia stanu wojennego pozostaje opowie\u015bci\u0105 o konkretnych ludziach, ulicach, fabrykach i uczelniach, a nie jedynie suchym zapisem z kart podr\u0119cznika.<\/p>\n\n\n\n<p>Krakowskie do\u015bwiadczenia z tamtego okresu to lekcja czego\u015b znacznie g\u0142\u0119bszego ni\u017c tylko historia nakaz\u00f3w i represji. W mie\u015bcie wykszta\u0142ci\u0142a si\u0119 unikalna umiej\u0119tno\u015b\u0107 samoorganizacji bez zgody re\u017cimu: niesienie pomocy potrzebuj\u0105cym, wolny obieg informacji oraz wsparcie dla prze\u015bladowanych koleg\u00f3w. <strong>Ta niezwyk\u0142a solidarno\u015b\u0107 pozwoli\u0142a zachowa\u0107 godno\u015b\u0107 i spo\u0142eczne wi\u0119zi<\/strong>, staj\u0105c si\u0119 fundamentem, na kt\u00f3rym Polska odbudowa\u0142a wolno\u015b\u0107 po upadku komunizmu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gdy w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku genera\u0142 Wojciech Jaruzelski og\u0142osi\u0142 wprowadzenie stanu wojennego, krakowianie natychmiast zrozumieli, \u017ce dotychczasowe \u017cycie dobieg\u0142o ko\u0144ca. Zamilk\u0142y telefony, na ulicach pojawi\u0142y si\u0119 wojskowe patrole i czo\u0142gi, a do mieszka\u0144 dzia\u0142aczy NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d wtargn\u0119li funkcjonariusze s\u0142u\u017cb, donosi serwis krakowyes.eu. Listy os\u00f3b przeznaczonych do zatrzymania w\u0142adze przygotowa\u0142y ze [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":397,"featured_media":9315,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[500],"tags":[3761,3764,3765,2473,3763,2092,2101,3317,2890,1719,3762,2474,2472,2480,2479],"moimportance":[101,104],"motype":[494],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-9339","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-pro-polituky","8":"tag-agh","9":"tag-akademia-gorniczo-hutnicza","10":"tag-bibula-2","11":"tag-bogdan-wlosik","12":"tag-drugi-obieg","13":"tag-historia-krakowa","14":"tag-historia-polski","15":"tag-huta-im-lenina","16":"tag-krakow","17":"tag-nowa-huta","18":"tag-pacyfikacja-nowej-huty","19":"tag-solidarnosc","20":"tag-stan-wojenny","21":"tag-wojciech-jaruzelski","22":"tag-zomo","23":"moimportance-golovna-novyna","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","25":"motype-eternal","26":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/397"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9339"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9339\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9340,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9339\/revisions\/9340"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9339"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=9339"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=9339"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=9339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}