{"id":8333,"date":"2025-09-10T22:32:25","date_gmt":"2025-09-10T20:32:25","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowyes.eu\/?p=8333"},"modified":"2025-09-10T22:38:00","modified_gmt":"2025-09-10T20:38:00","slug":"iluzoryczna-armia-rzeszy-w-krakowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/iluzoryczna-armia-rzeszy-w-krakowie","title":{"rendered":"Iluzoryczna armia Rzeszy w Krakowie"},"content":{"rendered":"\n<p>W archiwach Krakowa przechowuje si\u0119 wiele dokument\u00f3w, kt\u00f3re przez d\u0142ugi czas by\u0142y ukrywane przed opini\u0105 publiczn\u0105. Te papiery i dzienniki ujawniaj\u0105 prawd\u0119 o \u017cyciu mieszka\u0144c\u00f3w miasta podczas II wojny \u015bwiatowej, ich l\u0119kach, nadziejach i kruchych kompromisach. Wiadomo, \u017ce podczas okupacji nazi\u015bci odnosili si\u0119 do Polak\u00f3w z wy\u017cszo\u015bci\u0105, w oficjalnej propagandzie nazywano ich \u201epodlud\u017ami\u201d (Untermenschen), a w \u017cyciu codziennym \u2013 spychano na drugi plan, zmuszaj\u0105c do ci\u0119\u017ckiej i bezprawnej pracy. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 jednak, gdy Armia Czerwona podesz\u0142a do bram Generalnego Gubernatorstwa, jak podaje portal <a href=\"http:\/\/krakowyes.eu\">krakowyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Nagle w Berlinie przypomniano sobie, \u017ce ci upokorzeni i pogardzani Polacy mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 cennym zasobem w walce o przetrwanie III Rzeszy. W 1944 roku nazi\u015bci pr\u00f3bowali stworzy\u0107 polskie formacje wojskowe pod swoim dow\u00f3dztwem, kt\u00f3re podlega\u0142yby Wehrmachtowi. By\u0142o to cyniczne przyznanie: ci, kt\u00f3rych uwa\u017cano za niebezpiecznych i niepotrzebnych, nagle zostali uznani za \u017co\u0142nierzy, zdolnych do trzymania broni.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a350bad029ef\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a350bad029ef\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/iluzoryczna-armia-rzeszy-w-krakowie\/#Proba_Wehrmachtu_pozyskania_Polakow\" >Pr\u00f3ba Wehrmachtu pozyskania Polak\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/iluzoryczna-armia-rzeszy-w-krakowie\/#Obietnice_i_rzeczywistosc\" >Obietnice i rzeczywisto\u015b\u0107<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/iluzoryczna-armia-rzeszy-w-krakowie\/#Miedzy_strachem_propaganda_i_oporem\" >Mi\u0119dzy strachem, propagand\u0105 i oporem<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/iluzoryczna-armia-rzeszy-w-krakowie\/#Pulapka_hasel\" >Pu\u0142apka hase\u0142<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/iluzoryczna-armia-rzeszy-w-krakowie\/#Plakaty_hasla_porazka\" >Plakaty, has\u0142a, pora\u017cka<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/iluzoryczna-armia-rzeszy-w-krakowie\/#Kolaboracja_pod_niemieckimi_haslami\" >Kolaboracja pod niemieckimi has\u0142ami<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/iluzoryczna-armia-rzeszy-w-krakowie\/#Gdy_Krakow_sie_nie_poddal\" >Gdy Krak\u00f3w si\u0119 nie podda\u0142<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Proba_Wehrmachtu_pozyskania_Polakow\"><\/span>Pr\u00f3ba Wehrmachtu pozyskania Polak\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"498\" height=\"470\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-29.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8281\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-29.png 498w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-29-300x283.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 498px) 100vw, 498px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Warto wspomnie\u0107, \u017ce Krak\u00f3w w czasie okupacji sta\u0142 si\u0119 magnesem dla wielu Niemc\u00f3w, kt\u00f3rzy szukali swojego miejsca na ziemi. Hitlerowcy nazywali go \u201eprastarym niemieckim miastem\u201d (Uralte deutsche Stadt), a to by\u0142o \u015bwietn\u0105 przyn\u0119t\u0105. Zacz\u0119li tam przyje\u017cd\u017ca\u0107 kupcy, przedsi\u0119biorcy, urz\u0119dnicy, \u017co\u0142nierze, a ka\u017cdy szuka\u0142 czego\u015b dla siebie. Kto\u015b widzia\u0142 szans\u0119 na wzbogacenie si\u0119, jak Oskar Schindler, kto\u015b \u2013 spok\u00f3j z dala od frontowego chaosu, a niekt\u00f3rzy pragn\u0119li wolno\u015bci i niezale\u017cno\u015bci. Wehrmacht, Luftwaffe i Waffen-SS osiedla\u0142y si\u0119 w Krakowie nie tylko ze wzgl\u0119du na s\u0142u\u017cb\u0119: garnizony stacjonowa\u0142y obok szpitali i baz wypoczynkowych, gdzie oficerowie sp\u0119dzali urlopy.<\/p>\n\n\n\n<p>Wraz z \u017co\u0142nierzami przybywa\u0142y ich rodziny, kochanki, rodzice, pomocnicy. W ten spos\u00f3b w Krakowie ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 o\u017cywiona spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u2013 zal\u0105\u017cek nowej niemieckiej metropolii, gdzie ka\u017cdy szuka\u0142 w\u0142asnej korzy\u015bci i bezpiecze\u0144stwa. Jednocze\u015bnie rozwija\u0142o si\u0119 jedno z najbardziej haniebnych zjawisk okupacji \u2013 masowe grabie\u017ce. Cenne przedmioty z miasta by\u0142y wywo\u017cone w imieniu pa\u0144stwa, ale w du\u017cej mierze tak\u017ce na prywatny u\u017cytek, bez ogl\u0105dania si\u0119 na interesy III Rzeszy. Krak\u00f3w sta\u0142 si\u0119 aren\u0105 bezlitosnej gry: strach, chciwo\u015b\u0107 i bezprawie ustala\u0142y swoje zasady w ka\u017cdej dzielnicy, a miasto, jak si\u0119 wydawa\u0142o, \u017cy\u0142o podw\u00f3jnym \u017cyciem: mi\u0119dzy <strong>blaskiem cudzych fortun a cichym cierpieniem krakowian<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Obietnice_i_rzeczywistosc\"><\/span>Obietnice i rzeczywisto\u015b\u0107<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"513\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-30.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8284\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-30.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-30-300x238.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W Krakowie w czasach <a href=\"https:\/\/zaporizhzhia-yes.com.ua\/uk\/eternal\/zaporizhzhya-pid-chas-nimeczkoyi-okupacziyi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">niemieckiej okupacji<\/a> nie by\u0142o masowego kolaboracjonizmu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w odnosi\u0142a si\u0119 do Niemc\u00f3w wrogo i stara\u0142a si\u0119 trzyma\u0107 z dala od ich struktur. Oczywi\u015bcie, byli i tacy, kt\u00f3rzy zgadzali si\u0119 pracowa\u0107 w kancelariach i komendanturach. Takie osoby by\u0142y zazwyczaj pogardzane przez s\u0105siad\u00f3w, a plotki o wsp\u00f3\u0142pracy z wrogiem szybko rozchodzi\u0142y si\u0119 po mie\u015bcie. Strach przed donosami i zdrad\u0105 by\u0142 ogromny, poniewa\u017c nawet jedna nieostro\u017cna rozmowa mog\u0142a doprowadzi\u0107 do aresztowania.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednocze\u015bnie atmosfera oporu by\u0142a bardzo odczuwalna. Wielu krakowian wspiera\u0142o Armi\u0119 Krajow\u0105 lub rozpowszechnia\u0142o podziemne gazety. W kawiarniach i mieszkaniach szeptem rozmawiano o zab\u00f3jstwach niemieckich oficer\u00f3w czy sabota\u017cu w fabrykach. Sam fakt wsp\u00f3\u0142pracy z okupantem uwa\u017cano za ha\u0144b\u0119, a po zako\u0144czeniu wojny nawet niewielki zwi\u0105zek z niemieck\u0105 administracj\u0105 m\u00f3g\u0142 zrujnowa\u0107 \u017cycie. Kolaboranci pozostali mniejszo\u015bci\u0105, a na tle og\u00f3lnego oporu wygl\u0105dali raczej na wyj\u0105tek ni\u017c regu\u0142\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Miedzy_strachem_propaganda_i_oporem\"><\/span>Mi\u0119dzy strachem, propagand\u0105 i oporem<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"413\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-31.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8287\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-31.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-31-300x191.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Aby przeci\u0105gn\u0105\u0107 krakowian na swoj\u0105 stron\u0119 w walce przeciwko w\u0142adzy radzieckiej, Niemcy rozwin\u0119li pot\u0119\u017cn\u0105 propagand\u0119. Sprowadzali wszystko do jednej idei: wykorzysta\u0107 mit J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego i stare urazy z wojny polsko-bolszewickiej. Lato 1944 roku sta\u0142o si\u0119 szczytem tego absurdu. Krakowski gubernator Kurt-Ludwig Burgsdorf postanowi\u0142 zorganizowa\u0107 akademi\u0119 na cze\u015b\u0107 polskich \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w walce z bolszewikami w 1920 roku. R\u00f3wnolegle na ulicach miasta rozpowszechniano reprodukcje plakat\u00f3w z lat 1919\u20131920, a miliony ulotek nawo\u0142ywa\u0142y Polak\u00f3w do przej\u015bcia na stron\u0119 Wehrmachtu. Pr\u00f3bowano nawet werbowa\u0107 cz\u0142onk\u00f3w polskiego podziemia, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych pr\u00f3b zako\u0144czy\u0142a si\u0119 ca\u0142kowitym fiaskiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Niemcy postawili na stare rany historyczne i przyk\u0142ad marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego. Profesor Andrzej Chwalba w swoich badaniach zauwa\u017cy\u0142, \u017ce nazi\u015bci postanowili stworzy\u0107 polskie pomocnicze si\u0142y zbrojne pod swoim dow\u00f3dztwem, na przek\u00f3r Armii Krajowej i innym organizacjom podziemnym. Pierwsza konkretna decyzja zapad\u0142a 4 listopada 1944 roku, gdy w\u0142adze okupacyjne ustali\u0142y zasady organizacji nowej formacji. Planowano, \u017ce trzon polskiej armii b\u0119d\u0105 stanowi\u0107 oficerowie i \u017co\u0142nierze wzi\u0119ci do niewoli w 1939 roku, a tak\u017ce byli powsta\u0144cy warszawscy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pulapka_hasel\"><\/span>Pu\u0142apka hase\u0142<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"423\" height=\"579\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-32.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8290\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-32.png 423w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-32-219x300.png 219w\" sizes=\"auto, (max-width: 423px) 100vw, 423px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Od po\u0142owy listopada w mie\u015bcie pojawi\u0142y si\u0119 plakaty, kt\u00f3re przekonywa\u0142y: ka\u017cdy m\u0119\u017cczyzna w wieku od 16 do 50 lat mo\u017ce liczy\u0107 na pensj\u0119, bezp\u0142atne wy\u017cywienie, zakwaterowanie i opiek\u0119 medyczn\u0105, jak niemieccy \u017co\u0142nierze. W obietnicach nie zapomniano r\u00f3wnie\u017c o darmowych mundurach, broni, leczeniu, odszkodowaniach finansowych w przypadku zranienia. A tak\u017ce o pozwoleniu na korzystanie z poczty polowej wewn\u0105trz Generalnego Gubernatorstwa i do korespondencji z rodzinami w Rzeszy Niemieckiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Na jednym z plakat\u00f3w przedstawiono \u017co\u0142nierza w \u0142adnym mundurze, a pod nim umieszczono du\u017cymi literami napis: \u201eZacznij s\u0142u\u017cy\u0107 ojczy\u017anie \u2013 zdob\u0105d\u017a mundur, bro\u0144 i szacunek!\u201d. Inny nawo\u0142ywa\u0142: \u201eTwoja rodzina jest bezpieczna, a twoja praca wynagrodzona \u2013 do\u0142\u0105cz do si\u0142 pomocniczych!\u201d. Szczeg\u00f3lnie dziwnie wygl\u0105da\u0142 plakat, na kt\u00f3rym na tle symboli Wehrmachtu sta\u0142 m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna z gitar\u0105, a has\u0142o g\u0142osi\u0142o: \u201eS\u0142u\u017cba ojczy\u017anie \u2013 szansa na przyja\u017a\u0144 i wolno\u015b\u0107!\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ulotki, kt\u00f3re rozpowszechniano w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c gra\u0142y na dumie narodowej i ranach historycznych: \u201eJak twoi przodkowie walczyli z bolszewikami, tak i ty bro\u0144 kraju dzi\u015b!\u201d. Czasami tekst brzmia\u0142 wr\u0119cz komicznie: \u201e16\u201350 lat \u2013 tw\u00f3j obowi\u0105zek i twoja nagroda!\u201d z wyliczeniem wszystkich korzy\u015bci: wy\u017cywienie, zakwaterowanie, opieka medyczna, bro\u0144. Te has\u0142a mia\u0142y stworzy\u0107 iluzj\u0119 masowego entuzjazmu i legitymacji, ale w rzeczywisto\u015bci wydawa\u0142y si\u0119 absurdalne. Ka\u017cdy plakat by\u0142 swego rodzaju ma\u0142ym przedstawieniem, kt\u00f3re pr\u00f3bowa\u0142o sprzeda\u0107 ide\u0119, \u017ce Polacy z ochot\u0105 do\u0142\u0105czaj\u0105 do Wehrmachtu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Plakaty_hasla_porazka\"><\/span>Plakaty, has\u0142a, pora\u017cka<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"554\" height=\"374\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-33.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8293\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-33.png 554w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-33-300x203.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 554px) 100vw, 554px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Niemcy uparcie liczyli na mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli dawne do\u015bwiadczenie wojskowe, ale od samego pocz\u0105tku ich plany by\u0142y skazane na pora\u017ck\u0119. Byli \u017co\u0142nierze z 1939 roku i powsta\u0144cy warszawscy prawie nigdy nie zgadzali si\u0119 s\u0142u\u017cy\u0107 okupantom. Na nielicznych zdj\u0119ciach, kt\u00f3re zachowa\u0142y si\u0119 do XXI wieku, mo\u017cna zobaczy\u0107, \u017ce \u017co\u0142nierze Wojska Polskiego wzi\u0119ci do niewoli na froncie wschodnim, nawet w tej trudnej sytuacji, <strong>zachowali dum\u0119 i niech\u0119\u0107 do zmiany strony<\/strong>. Idea stworzenia polskich si\u0142 pomocniczych pozosta\u0142a raczej propagandow\u0105 demonstracj\u0105 ni\u017c realn\u0105 struktur\u0105 wojskow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Niemcy szczodrze obiecywali ochotnikom s\u0142u\u017cby pomocniczej nawet pe\u0142n\u0105 swobod\u0119 wyznawania w\u0142asnej religii. Propozycja, zdaniem okupant\u00f3w, by\u0142a do\u015b\u0107 kusz\u0105ca. Nazi\u015bci liczyli na \u0119 12 000 ochotnik\u00f3w spo\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy Wojska Polskiego tylko na pierwszym etapie i marzyli o 150\u2013175 000 w perspektywie d\u0142ugoterminowej. Optymizm by\u0142 bezgraniczny, ale rzeczywisto\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 inna. Mimo wszystkich wysi\u0142k\u00f3w wrog\u00f3w, miasto pozosta\u0142o oboj\u0119tne. Te barwne apele prawie nigdy nie zbiera\u0142y potrzebnej liczby ch\u0119tnych, a \u017cycie Krakowa \u015bwiadczy\u0142o: si\u0142a ducha mieszka\u0144c\u00f3w jest silniejsza od wszelkich k\u0142amliwych pokus.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kolaboracja_pod_niemieckimi_haslami\"><\/span>Kolaboracja pod niemieckimi has\u0142ami<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"435\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-34.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8296\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-34.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-34-300x202.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Ca\u0142a kampania nazist\u00f3w napotka\u0142a op\u00f3r Polak\u00f3w i w wi\u0119kszo\u015bci pozosta\u0142a bezskuteczna. Nie zra\u017ceni niepowodzeniem, okupanci jedynie nasilili propagand\u0119. Jak wspomina\u0142 w swoich pami\u0119tnikach pisarz Tadeusz Kwiatkowski, na ulicy Karmelickiej widzia\u0142 oddzia\u0142 niemieckich \u017co\u0142nierzy z bia\u0142o-czerwonymi opaskami, kt\u00f3rzy \u015bpiewali z okropnym polskim akcentem: \u201eZielony mosteczek ugina si\u0119\u201d. Dopiero gdy zobaczy\u0142 samoch\u00f3d z kamer\u0105 na dachu, kt\u00f3ry filmowa\u0142 ten marsz, zrozumia\u0142, \u017ce to kolejna pr\u00f3ba propagandy, maj\u0105ca na celu pokazanie rzekomo ch\u0119tnych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy wst\u0105pili do Wehrmachtu. Pan Kwiatkowski u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 ukradkiem, gdy rozpozna\u0142 w tych \u017co\u0142nierzach \u201evolksdeutsch\u00f3w\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Mimo pora\u017cki w naborze, Niemcy otworzyli w Krakowie g\u0142\u00f3wny punkt na ulicy Lubomirskiego. Jednocze\u015bnie w Zwierzy\u0144cu formowali kompani\u0119 piechoty licz\u0105c\u0105 170 os\u00f3b w s\u0142owackich mundurach. Jednak wszystkie apele do ludno\u015bci pozosta\u0142y praktycznie bez odpowiedzi. Wed\u0142ug danych profesora Andrzeja Chwalby, do si\u0142 pomocniczych wst\u0105pi\u0142o zaledwie 471 ochotnik\u00f3w. Na papierze wszystko wygl\u0105da\u0142o lepiej: nazi\u015bci twierdzili, \u017ce zapisa\u0142o si\u0119 9000 os\u00f3b, a proces naboru rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 od 5000. Cz\u0119\u015b\u0107 \u201eochotnik\u00f3w\u201d najprawdopodobniej stanowili wi\u0119\u017aniowie, kt\u00f3rym darowano wolno\u015b\u0107 w zamian za wst\u0105pienie do kolaboracyjnej grupy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gdy_Krakow_sie_nie_poddal\"><\/span>Gdy Krak\u00f3w si\u0119 nie podda\u0142<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"418\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-35.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8299\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-35.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/09\/image-35-300x194.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W rzeczywisto\u015bci pr\u00f3ba wykorzystania Polak\u00f3w do walki z Armi\u0105 Czerwon\u0105, kt\u00f3ra ju\u017c aktywnie naciera\u0142a, zako\u0144czy\u0142a si\u0119 dla nazist\u00f3w niepowodzeniem. Nie stworzyli \u017cadnych polskich kolaboracyjnych formacji wojskowych, a wszystkie plany wrog\u00f3w rozbi\u0142y si\u0119 o odmow\u0119 ludzi do stania po stronie wroga. Miasto pozosta\u0142o wierne swojej godno\u015bci, a nieudany eksperyment propagandowy sta\u0142 si\u0119 kolejnym dowodem na to, \u017ce <strong>Krak\u00f3w w latach okupacji nie podda\u0142 si\u0119<\/strong>. Nawet pod naciskiem si\u0142, kt\u00f3re wtedy wydawa\u0142y si\u0119 niepokonane.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W archiwach Krakowa przechowuje si\u0119 wiele dokument\u00f3w, kt\u00f3re przez d\u0142ugi czas by\u0142y ukrywane przed opini\u0105 publiczn\u0105. Te papiery i dzienniki ujawniaj\u0105 prawd\u0119 o \u017cyciu mieszka\u0144c\u00f3w miasta podczas II wojny \u015bwiatowej, ich l\u0119kach, nadziejach i kruchych kompromisach. Wiadomo, \u017ce podczas okupacji nazi\u015bci odnosili si\u0119 do Polak\u00f3w z wy\u017cszo\u015bci\u0105, w oficjalnej propagandzie nazywano ich \u201epodlud\u017ami\u201d (Untermenschen), a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":397,"featured_media":8303,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[500],"tags":[3151,3149,3145,2427,2092,1631,3141,2890,3146,3144,3147,3148,3143,3150,3142],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-8333","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-pro-polituky","8":"tag-3151","9":"tag-armia","10":"tag-armia-krajowa","11":"tag-generalne-gubernatorstwo","12":"tag-historia-krakowa","13":"tag-ii-wojna-swiatowa","14":"tag-kolaboracja","15":"tag-krakow","16":"tag-nazizm","17":"tag-okupacja-niemiecka","18":"tag-opor","19":"tag-polacy","20":"tag-propaganda","21":"tag-rekrutacja","22":"tag-wehrmacht","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8333","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/397"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8333"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8334,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8333\/revisions\/8334"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8333"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=8333"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=8333"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=8333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}