{"id":7685,"date":"2025-07-05T12:45:26","date_gmt":"2025-07-05T10:45:26","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowyes.eu\/?p=7685"},"modified":"2025-07-05T12:57:08","modified_gmt":"2025-07-05T10:57:08","slug":"strzelanina-w-krakowie-zbrodnia-ktora-wstrzasnela-miedzywojenna-polska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/strzelanina-w-krakowie-zbrodnia-ktora-wstrzasnela-miedzywojenna-polska","title":{"rendered":"Strzelanina w Krakowie \u2013 zbrodnia, kt\u00f3ra wstrz\u0105sn\u0119\u0142a mi\u0119dzywojenn\u0105 Polsk\u0105"},"content":{"rendered":"\n<p>W 1937 roku Krak\u00f3w, jako jedno z najwi\u0119kszych i najwa\u017cniejszych miast Drugiej Rzeczypospolitej, \u017cy\u0142 w skomplikowanej atmosferze zmian spo\u0142ecznych i politycznych. By\u0142 to czas, gdy Polska zmaga\u0142a si\u0119 z trudno\u015bciami gospodarczymi, bezrobociem i napi\u0119t\u0105 sytuacj\u0105 polityczn\u0105. W takim \u015brodowisku przest\u0119pczo\u015b\u0107 w mie\u015bcie, podobnie jak w wielu innych cz\u0119\u015bciach kraju, pozostawa\u0142a do\u015b\u0107 z\u0142o\u017cona. 31 sierpnia w samym sercu Krakowa \u2013 na \u015ar\u00f3dmie\u015bciu \u2013 rozegra\u0142y si\u0119 wydarzenia, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142y szeroki odd\u017awi\u0119k. Wybuch\u0142a strzelanina, podczas kt\u00f3rej mieszka\u0144cy Krakowa i bezpo\u015bredni uczestnicy incydentu poczuli si\u0119 jak bohaterowie popularnych w\u00f3wczas film\u00f3w o gangsterach, pisze <a href=\"http:\/\/krakowyes.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"krakowyes.eu\">krakowyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a350bae5a281\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a350bae5a281\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/strzelanina-w-krakowie-zbrodnia-ktora-wstrzasnela-miedzywojenna-polska\/#Cien_Chicago_nad_Wawelem\" >Cie\u0144 Chicago nad Wawelem<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/strzelanina-w-krakowie-zbrodnia-ktora-wstrzasnela-miedzywojenna-polska\/#Sytuacja_kryminalna_w_miescie\" >Sytuacja kryminalna w mie\u015bcie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/strzelanina-w-krakowie-zbrodnia-ktora-wstrzasnela-miedzywojenna-polska\/#Ucieczka_ktora_zakonczyla_sie_morderstwem\" >Ucieczka, kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142a si\u0119 morderstwem<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/strzelanina-w-krakowie-zbrodnia-ktora-wstrzasnela-miedzywojenna-polska\/#Gdy_prawo_dopada_rewolwer\" >Gdy prawo dopada rewolwer<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/strzelanina-w-krakowie-zbrodnia-ktora-wstrzasnela-miedzywojenna-polska\/#Dwa_pistolety_i_szesc_kwartalow_strachu\" >Dwa pistolety i sze\u015b\u0107 kwarta\u0142\u00f3w strachu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/strzelanina-w-krakowie-zbrodnia-ktora-wstrzasnela-miedzywojenna-polska\/#Wiezienie_ucieczka_ulica\" >Wi\u0119zienie, ucieczka, ulica<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/strzelanina-w-krakowie-zbrodnia-ktora-wstrzasnela-miedzywojenna-polska\/#Bez_prawa_do_ulaskawienia\" >Bez prawa do u\u0142askawienia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/strzelanina-w-krakowie-zbrodnia-ktora-wstrzasnela-miedzywojenna-polska\/#Prawdziwa_historia_krakowskiego_terroru\" >Prawdziwa historia krakowskiego terroru<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Cien_Chicago_nad_Wawelem\"><\/span>Cie\u0144 Chicago nad Wawelem<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"338\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7686\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-4.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-4-300x157.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>We wrze\u015bniu 1937 roku Krak\u00f3w, przyzwyczajony do spokojnego rytmu \u017cycia uniwersyteckiego i turystycznych szlak\u00f3w, poczu\u0142 si\u0119 centrum kryminalnych wydarze\u0144. Gazety otwarcie pisa\u0142y, \u017ce gro\u017aba gangsterskich scen istnieje ju\u017c nie tylko na ekranach kin. I cho\u0107 oficjalne \u017ar\u00f3d\u0142a pr\u00f3bowa\u0142y umniejszy\u0107 skal\u0119 wydarze\u0144, ros\u0142o poczucie, jakby przemoc, kt\u00f3ra wydawa\u0142a si\u0119 czysto kinowa, nie mia\u0142a ju\u017c granic. Strza\u0142y na ulicach Krakowa nie by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 scenariusza, ale w\u0142a\u015bnie wtedy, jesieni\u0105 1937 roku, mieszka\u0144cy po raz pierwszy poczuli, jak zatar\u0142a si\u0119 granica mi\u0119dzy ekranem kinowym a rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto wspomnie\u0107, \u017ce w\u00f3wczas w Krakowie codzienne \u017cycie pokojowo wsp\u00f3\u0142istnia\u0142o z ukrytymi zagro\u017ceniami, a za fasad\u0105 historycznych budowli i wydarze\u0144 kulturalnych kry\u0142a si\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 niestabilno\u015bci spo\u0142ecznej, narastaj\u0105cej przest\u0119pczo\u015bci i napi\u0119cia politycznego. Najcz\u0119stszymi przest\u0119pstwami by\u0142y kradzie\u017ce, rabunki, drobne oszustwa. Z powodu trudno\u015bci ekonomicznych wielu ludzi, zw\u0142aszcza z ubo\u017cszych dzielnic miasta, pr\u00f3bowa\u0142o prze\u017cy\u0107 w ka\u017cdy mo\u017cliwy spos\u00f3b. Gazety od czasu do czasu pisa\u0142y o zatrzymaniach z\u0142odziei, w\u0142amywaczy i oszust\u00f3w, kt\u00f3rzy dzia\u0142ali zar\u00f3wno w pojedynk\u0119, jak i w zorganizowanych grupach.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sytuacja_kryminalna_w_miescie\"><\/span>Sytuacja kryminalna w mie\u015bcie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"470\" height=\"322\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-5.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7689\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-5.png 470w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-5-300x206.png 300w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-5-218x150.png 218w\" sizes=\"auto, (max-width: 470px) 100vw, 470px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Przest\u0119pczo\u015b\u0107 w Krakowie nasila\u0142y tak\u017ce konflikty polityczne. W 1937 roku, podobnie jak w innych polskich miastach, odbywa\u0142o si\u0119 wiele demonstracji, star\u0107 mi\u0119dzy przedstawicielami r\u00f3\u017cnych ugrupowa\u0144 politycznych, a tak\u017ce mi\u0119dzy aktywistami a policj\u0105. Cz\u0119ste by\u0142y akty przemocy, aresztowania i zranienia. Policja, staraj\u0105c si\u0119 utrzyma\u0107 sytuacj\u0119 pod kontrol\u0105, dzia\u0142a\u0142a zdecydowanie, cz\u0119sto uciekaj\u0105c si\u0119 do si\u0142y, zw\u0142aszcza w przypadkach akcji politycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Dawa\u0142y o sobie zna\u0107 r\u00f3wnie\u017c nastroje antysemickie, kt\u00f3re coraz wyra\u017aniej przejawia\u0142y si\u0119 w \u00f3wczesnym polskim spo\u0142ecze\u0144stwie. W Krakowie, gdzie istnia\u0142a du\u017ca spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska, dochodzi\u0142o do atak\u00f3w na \u017cydowskie sklepy, na ulicach wybucha\u0142y starcia, a nawet b\u00f3jki. W\u0142adze na takie incydenty faktycznie nie reagowa\u0142y, co tylko nasila\u0142o napi\u0119cia w spo\u0142ecze\u0144stwie. Ponadto brakowa\u0142o do\u015bwiadczonych policjant\u00f3w. To, \u017ce problem przest\u0119pczo\u015bci pozostawa\u0142 aktualny i wymaga\u0142 systemowego podej\u015bcia, kt\u00f3rego pa\u0144stwo w tamtym czasie nie mog\u0142o w pe\u0142ni zapewni\u0107, potwierdzaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c statystyki przest\u0119pczo\u015bci w Krakowie \u2013 raporty z tamtego okresu zachowa\u0142y si\u0119 w archiwach i polskich instytucjach narodowych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ucieczka_ktora_zakonczyla_sie_morderstwem\"><\/span>Ucieczka, kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142a si\u0119 morderstwem<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"446\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7692\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-6.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-6-300x207.png 300w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-6-218x150.png 218w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Na ulicach mi\u0119dzywojennego Krakowa, tamtego sierpniowego wieczoru, \u017cycie nagle zacz\u0119\u0142o przypomina\u0107 kryminalny dramat z kinowych ekran\u00f3w. Wieczorem do warsztatu 87-letniego producenta parasoli Jana Kozierowskiego, po\u0142o\u017conego w rejonie ulic Lubicz, Radziwi\u0142\u0142owskiej i Potockiego (obecna Westerplatte), wesz\u0142o dw\u00f3ch nieznajomych. Uprzejmie o\u015bwiadczyli, \u017ce chc\u0105 naprawi\u0107 parasol. Nast\u0119pnie jeden z m\u0119\u017cczyzn pocz\u0119stowa\u0142 Kozierowskiego papierosem, a drugi nagle rzuci\u0142 si\u0119 z paskiem i pr\u00f3bowa\u0142 udusi\u0107. Jednak ofiara wykaza\u0142a niespodziewan\u0105 odwag\u0119: wyrwawszy si\u0119 z r\u0105k napastnik\u00f3w, zawo\u0142a\u0142a o pomoc, sp\u0142oszaj\u0105c okolic\u0119. Przest\u0119pcy uciekli, ale za nimi ju\u017c bieg\u0142 parasolnik z psem, wszczynaj\u0105c alarm.<\/p>\n\n\n\n<p>Po\u015bcig zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 przechodni\u00f3w i policjant\u00f3w. Dw\u00f3ch funkcjonariuszy, w tym posterunkowy Karol Zakrzewski, rzuci\u0142o si\u0119 za uciekinierami, kt\u00f3rzy p\u0119dzili przez Planty w stron\u0119 dworca kolejowego. Zakrzewski prawie z\u0142apa\u0142 jednego z nich, ale przest\u0119pca wyci\u0105gn\u0105\u0142 pistolet i strzeli\u0142 do policjanta, rani\u0105c go \u015bmiertelnie. Partner zmar\u0142ego otworzy\u0142 ogie\u0144 w odpowiedzi, a wraz z nim do po\u015bcigu do\u0142\u0105czy\u0142 m\u0142ody pisarz Tadeusz Jaworski. Dzia\u0142a\u0142 b\u0142yskawicznie: uzbroiwszy si\u0119 w kij, kt\u00f3ry wyrwa\u0142 przechodniowi, dogoni\u0142 rannego w nog\u0119 przest\u0119pc\u0119, uderzy\u0142 go w g\u0142ow\u0119 i powali\u0142 na ziemi\u0119. Ten ju\u017c si\u0119 nie opiera\u0142 i zosta\u0142 zatrzymany. Wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce bandyt\u0105 by\u0142 32-letni Stanis\u0142aw \u017belazny, kt\u00f3ry 10 lipca uciek\u0142 z wi\u0119zienia w Rzeszowie wraz z 14 innymi wi\u0119\u017aniami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gdy_prawo_dopada_rewolwer\"><\/span>Gdy prawo dopada rewolwer<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"524\" height=\"382\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7695\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-7.png 524w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-7-300x219.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 524px) 100vw, 524px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Oddano co najmniej 18 strza\u0142\u00f3w, zgin\u0119\u0142y dwie osoby: policjant Karol Zakrzewski i przypadkowy \u015bwiadek \u2013 kelner restauracji \u201eDworek\u201d Marcin G\u0105dek. Kolejny funkcjonariusz, oficer Stefan Szczucki, zosta\u0142 ranny w gole\u0144. Tymczasem drugi napastnik znikn\u0105\u0142. Jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o, w zamieszaniu wskoczy\u0142 na w\u00f3zek handlarza, przystawi\u0142 rewolwer do g\u0142owy wo\u017anicy i uciek\u0142 w kierunku ulicy Kopernika. Poszukiwania trwa\u0142y ponad dwa tygodnie, a\u017c do momentu, gdy przypadek ponownie wkroczy\u0142 do gry. Policjanci Stanis\u0142aw Kopaczy\u0144ski i Ludwik Go\u0142da przyszli aresztowa\u0107 oszusta do jednego z mieszka\u0144 na ulicy Czarnowiejskiej w dzielnicy Krowodrza.<\/p>\n\n\n\n<p>Oszusta nie znaleziono, ale w mieszkaniu odkryto m\u0142odego m\u0119\u017cczyzn\u0119 bez dokument\u00f3w, kt\u00f3ry poda\u0142 si\u0119 za handlarza byd\u0142em z ulicy Wielickiej \u2013 Ryszarda Brennera. Funkcjonariusze postanowili odprowadzi\u0107 m\u0119\u017cczyzn\u0119 do g\u0142\u00f3wnego komisariatu policji przy ulicy Siemiradzkiego. Podejrzany nie stawia\u0142 oporu, spokojnie pozwoli\u0142 si\u0119 przeszuka\u0107. Lecz gdy prawie doszli do komisariatu, nagle wyci\u0105gn\u0105\u0142 bro\u0144 i zacz\u0105\u0142 strzela\u0107. Posterunkowy Stanis\u0142aw Kopaczy\u0144ski zgin\u0105\u0142 na miejscu, a Ludwik Go\u0142da zosta\u0142 ci\u0119\u017cko ranny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dwa_pistolety_i_szesc_kwartalow_strachu\"><\/span>Dwa pistolety i sze\u015b\u0107 kwarta\u0142\u00f3w strachu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"609\" height=\"581\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7698\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-8.png 609w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-8-300x286.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 609px) 100vw, 609px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Te strza\u0142y zapocz\u0105tkowa\u0142y zakrojon\u0105 na szerok\u0105 skal\u0119 operacj\u0119 policyjn\u0105, kt\u00f3ra szybko przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w jeden z najbardziej intensywnych po\u015bcig\u00f3w w mi\u0119dzywojennej historii Krakowa. S\u0142ysz\u0105c strzelanin\u0119, z budynku komisariatu wybiegli uzbrojeni policjanci. Napastnik rzuci\u0142 si\u0119 do ucieczki ulic\u0105 Lenartowicza, wskoczy\u0142 na przeje\u017cd\u017caj\u0105c\u0105 konn\u0105 platform\u0119 i, gro\u017c\u0105c wo\u017anicy, pr\u00f3bowa\u0142 uciec w stron\u0119 ulicy Mazowieckiej. Funkcjonariusze zatrzymali samoch\u00f3d marki \u201eTatra\u201d na rogu al. S\u0142owackiego i \u0141obzowskiej i nakazali kierowcy \u015bciga\u0107 przest\u0119pc\u0119. Do operacji do\u0142\u0105czyli r\u00f3wnie\u017c motocyklista Bronis\u0142aw Demkowski oraz dwa samochody policyjne.<\/p>\n\n\n\n<p>Trasa ucieczki obj\u0119\u0142a niemal ca\u0142\u0105 Krowodrz\u0119. Uciekiniera widziano na ulicach Mazowieckiej, Rac\u0142awickiej, Kazimierza Wielkiego, Popiela (obecnie Kronikarza Galla), Lea, Czarnowiejskiej, Miechowskiej oraz wzd\u0142u\u017c B\u0142o\u0144 a\u017c do Piastowskiej. Dwukrotnie otwiera\u0142 ogie\u0144, policjanci strzelali w odpowiedzi. Wszystko to dzia\u0142o si\u0119 na oczach zszokowanych mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Fina\u0142owa scena rozegra\u0142a si\u0119 w w\u0105wozie ko\u0142o Wzg\u00f3rza \u015awi\u0119tego Bronis\u0142awy. Bandyt\u0119 otoczono zewsz\u0105d, gdy do po\u015bcigu do\u0142\u0105czyli \u017co\u0142nierze z koszar na Kopcu Ko\u015bciuszki. Jednak nie uda\u0142o si\u0119 go uj\u0105\u0107 \u017cywego z powodu zaciek\u0142ego oporu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wiezienie_ucieczka_ulica\"><\/span>Wi\u0119zienie, ucieczka, ulica<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"495\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7701\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-9.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-9-300x230.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Zabitym okaza\u0142 si\u0119 28-letni rodowity tarnowianin Aron Szwarc, wsp\u00f3lnik Stanis\u0142awa \u017belaznego. Razem zorganizowali ucieczk\u0119 z wi\u0119zienia w Rzeszowie. To w\u0142a\u015bnie Szwarc pr\u00f3bowa\u0142 udusi\u0107 parasolnika Kozierowskiego, starszy m\u0119\u017cczyzna rozpozna\u0142 napastnika. \u015aledztwo nigdy nie ustali\u0142o, jak Szwarc zdoby\u0142 bro\u0144. Wysuni\u0119to wersj\u0119, \u017ce pistolet zosta\u0142 mu przekazany na ulicy ju\u017c po aresztowaniu, w przeciwnym razie zosta\u0142by wykryty podczas przeszukania. S\u0105d odby\u0142 si\u0119 19 listopada 1937 roku, na \u0142awie oskar\u017conych zasiad\u0142 tylko jeden przest\u0119pca \u2013 Stanis\u0142aw \u017belazny.<\/p>\n\n\n\n<p>Przed \u0142aw\u0105 przysi\u0119g\u0142ych wyst\u0119powali s\u0119dzia J\u00f3zef St\u0119pniowski, prokurator W\u0142adys\u0142aw Klimczyk oraz adwokat Artur Kruh. Obrona \u017c\u0105da\u0142a ogl\u0119dzin miejsca tragedii i ponownej ekspertyzy kul, kt\u00f3re spowodowa\u0142y \u015bmier\u0107 kelnera Marcina G\u0105dka. Istnia\u0142a wersja, jakoby m\u00f3g\u0142 go zastrzeli\u0107 posterunkowy Szczucki. Jednak ekspertyza jasno dowiod\u0142a: \u015bmiertelny pocisk wystrzeli\u0142 \u017belazny. Proces wznowiono 4 grudnia. Prokurator w swoim przem\u00f3wieniu o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce ten przest\u0119pca by\u0142 niebezpieczny na d\u0142ugo przed ucieczk\u0105 i niezdolny do poprawy. S\u0105d zgodzi\u0142 si\u0119: winny zab\u00f3jstwa, usi\u0142owania zab\u00f3jstwa i zbrojnego napadu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bez_prawa_do_ulaskawienia\"><\/span>Bez prawa do u\u0142askawienia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"749\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7704\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-10.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-10-259x300.png 259w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>To by\u0142a historia, kt\u00f3ra zapisa\u0142a si\u0119 w archiwach, gazetach i pami\u0119ci miasta jako symbol mi\u0119dzywojennej epoki \u2013 gwa\u0142townej, krwawej, bezlitosnej. Mimo oczywistego wyroku, adwokat Artur Kruh wykorzysta\u0142 wszystkie dost\u0119pne \u015brodki prawne, aby zaskar\u017cy\u0107 decyzj\u0119 s\u0105du, kt\u00f3ra skaza\u0142a Stanis\u0142awa \u017belaznego na \u015bmier\u0107. Do\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 nawet Kancelaria Cywilna Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej \u2013 mi\u0119dzy ni\u0105 a S\u0105dem Okr\u0119gowym w Krakowie prowadzono intensywn\u0105 korespondencj\u0119. Jednak wysi\u0142ki okaza\u0142y si\u0119 daremne. W marcu 1938 roku Stanis\u0142aw \u017belazny zosta\u0142 stracony za <a href=\"https:\/\/lvivyes.com.ua\/ru\/eternal\/samye-gromkie-prestupleniya-imperatorskogo-lvova\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/lvivyes.com.ua\/ru\/eternal\/samye-gromkie-prestupleniya-imperatorskogo-lvova\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">pope\u0142nion\u0105 zbrodni\u0119<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak zako\u0144czy\u0142a si\u0119 historia przest\u0119pcy, kt\u00f3rego imi\u0119 jeszcze d\u0142ugo wspominano w raportach policji, na \u0142amach gazet i w archiwach kryminalnych jako synonim okrucie\u0144stwa, rozpaczy i skazanej na pora\u017ck\u0119 walki ze sprawiedliwo\u015bci\u0105. Ta krwawa historia, kt\u00f3ra rozegra\u0142a si\u0119 na ulicach mi\u0119dzywojennego Krakowa, wysz\u0142a daleko poza ramy kroniki kryminalnej. Zburzy\u0142a iluzje bezpiecze\u0144stwa, spokoju i porz\u0105dku miejskiego. Dramatyczne wydarzenia sierpnia i wrze\u015bnia 1937 roku \u2013 napad, po\u015bcig, \u015bmiertelne strza\u0142y \u2013 wstrz\u0105sn\u0119\u0142y mieszka\u0144cami nie tylko Krakowa, ale ca\u0142ej Polski.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Prawdziwa_historia_krakowskiego_terroru\"><\/span>Prawdziwa historia krakowskiego terroru<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Ale najwa\u017cniejsze \u2013 ten przypadek postawi\u0142 w\u0142adzom niewygodne pytanie: jak bardzo wra\u017cliwy mo\u017ce by\u0107 system, gdy rzuca mu wyzwanie para przest\u0119pc\u00f3w uzbrojonych w desperacj\u0119, spryt i pistolety? Policja wykaza\u0142a si\u0119 determinacj\u0105, cho\u0107 straci\u0142a kilku swoich najlepszych funkcjonariuszy. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 natomiast straci\u0142a swoj\u0105 naiwn\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce przemoc nie mo\u017ce przedrze\u0107 si\u0119 przez fasady kawiarni, teatr\u00f3w i ulic. \u017belazny i Szwarc nie stali si\u0119 symbolami \u201ezbrodniczego geniuszu\u201d \u2013 raczej tragicznym przypomnieniem, \u017ce za ka\u017cd\u0105 rozwi\u0105zan\u0105 spraw\u0105 kryminaln\u0105 stoi nie tylko zimna statystyka, ale tak\u017ce krew, strach i walka.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten przypadek dziennej przest\u0119pczo\u015bci w Krakowie sta\u0142 si\u0119 prze\u0142omowy: pa\u0144stwo ostrzej wzi\u0119\u0142o si\u0119 za system wi\u0119ziennictwa, zmieni\u0142o podej\u015bcie do poszukiwania zbieg\u00f3w, i co najwa\u017cniejsze \u2013 zmusi\u0142o spo\u0142ecze\u0144stwo do u\u015bwiadomienia sobie, \u017ce przest\u0119pczo\u015b\u0107 nie znika w kinach wraz z napisami ko\u0144cowymi. Czasem puka do drzwi. I od tego, jak si\u0119 jej odpowie, zale\u017cy, jak b\u0119d\u0105 \u017cy\u0107 mieszka\u0144cy: pod ochron\u0105 prawa czy w niewoli strachu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 1937 roku Krak\u00f3w, jako jedno z najwi\u0119kszych i najwa\u017cniejszych miast Drugiej Rzeczypospolitej, \u017cy\u0142 w skomplikowanej atmosferze zmian spo\u0142ecznych i politycznych. By\u0142 to czas, gdy Polska zmaga\u0142a si\u0119 z trudno\u015bciami gospodarczymi, bezrobociem i napi\u0119t\u0105 sytuacj\u0105 polityczn\u0105. W takim \u015brodowisku przest\u0119pczo\u015b\u0107 w mie\u015bcie, podobnie jak w wielu innych cz\u0119\u015bciach kraju, pozostawa\u0142a do\u015b\u0107 z\u0142o\u017cona. 31 sierpnia w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":400,"featured_media":7554,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[501],"tags":[2935,2934,2930,2092,2890,2925,2924,2929,2922,2923,2927,2926,2928,2932],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-7685","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-o-burmistrzu","8":"tag-antysemityzm-2","9":"tag-aron-szwarc-2","10":"tag-filmy-gangsterskie","11":"tag-historia-krakowa","12":"tag-krakow","13":"tag-kronika-kryminalna","14":"tag-miedzywojenna-polska","15":"tag-niestabilnosc-spoleczna","16":"tag-policja","17":"tag-przestepczosc","18":"tag-stanislaw-zelazny","19":"tag-strzelanina","20":"tag-ucieczka-z-wiezienia","21":"tag-zabojstwo-policjanta","22":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","23":"motype-eternal","24":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/400"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7685"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7685\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7707,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7685\/revisions\/7707"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7685"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=7685"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=7685"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=7685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}