{"id":7538,"date":"2025-07-05T12:30:25","date_gmt":"2025-07-05T10:30:25","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowyes.eu\/?p=7538"},"modified":"2025-07-05T12:41:35","modified_gmt":"2025-07-05T10:41:35","slug":"cien-prezydenta-krakowa-krotkie-rzady-aleksandra-zaruk-michalskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/cien-prezydenta-krakowa-krotkie-rzady-aleksandra-zaruk-michalskiego","title":{"rendered":"Cie\u0144 prezydenta Krakowa \u2013 kr\u00f3tkie rz\u0105dy Aleksandra \u017baruk-Michalskiego"},"content":{"rendered":"\n<p>S\u0142owo \u201eprezydent\u201d brzmi znajomo. Zazwyczaj kojarzy si\u0119 z demokratycznymi wyborami, nowoczesnym systemem politycznym, eleganckimi garniturami i kameralnymi salami. Jednak to stanowisko ma znacznie starsze pochodzenie, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. W Krakowie zosta\u0142o ustanowione 16 kwietnia 1792 roku, by wprowadzi\u0107 niezb\u0119dne dla kraju reformy, pisze <a href=\"http:\/\/krakowyes.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"krakowyes.eu\">krakowyes.eu<\/a>. P\u00f3\u017aniej jedni wybrani urz\u0119dnicy piastowali je przez kilka lat, inni \u2013 zaledwie przez kilka miesi\u0119cy. Najkr\u00f3cej <a href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/jozef-dietl-co-zrobil-dla-miasta-pierwszy-prezydent-autonomicznego-krakowa\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/jozef-dietl-co-zrobil-dla-miasta-pierwszy-prezydent-autonomicznego-krakowa\">prezydentem Krakowa<\/a> by\u0142 Aleksander \u017baruk-Michalski \u2013 tylko 13 dni, kt\u00f3re okaza\u0142y si\u0119 niezwykle wa\u017cne dla miasta.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a69f94181279\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a69f94181279\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/cien-prezydenta-krakowa-krotkie-rzady-aleksandra-zaruk-michalskiego\/#Rola_prezydentury_dla_Krakowa\" >Rola prezydentury dla Krakowa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/cien-prezydenta-krakowa-krotkie-rzady-aleksandra-zaruk-michalskiego\/#Mlodosc_pod_znakiem_idealizmu\" >M\u0142odo\u015b\u0107 pod znakiem idealizmu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/cien-prezydenta-krakowa-krotkie-rzady-aleksandra-zaruk-michalskiego\/#Cieniowa_wladza_nowego_swiata\" >Cieniowa w\u0142adza nowego \u015bwiata<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/cien-prezydenta-krakowa-krotkie-rzady-aleksandra-zaruk-michalskiego\/#Polityczna_burza_w_Krakowie\" >Polityczna burza w Krakowie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/cien-prezydenta-krakowa-krotkie-rzady-aleksandra-zaruk-michalskiego\/#Osiagniecia_naukowe_i_uznanie\" >Osi\u0105gni\u0119cia naukowe i uznanie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Rola_prezydentury_dla_Krakowa\"><\/span>Rola prezydentury dla Krakowa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"433\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7539\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-300x201.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wprowadzenie tego stanowiska w XVIII wieku, gdy umiera\u0142a stara Rzeczpospolita, a Sejm Czteroletni uchwali\u0142 Ustaw\u0119 o Miastach na rok przed drugim rozbiorem kraju, prezydentura sta\u0142a si\u0119 symbolem nadziei na reform\u0119, kt\u00f3ra nie zd\u0105\u017cy\u0142a uratowa\u0107 pa\u0144stwa. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 jednak p\u00f3\u017aniej, a czas pokaza\u0142, \u017ce decyzja by\u0142a s\u0142uszna. W d\u0142ugiej historii Krakowa urz\u0105d prezydenta miasta pe\u0142ni\u0142o 47 os\u00f3b \u2013 i to bez uwzgl\u0119dnienia niemieckich starost\u00f3w z czas\u00f3w okupacji hitlerowskiej. Co ciekawe, tylko 9 prezydent\u00f3w urodzi\u0142o si\u0119 w tym mie\u015bcie. Jednym z pozosta\u0142ych 38 by\u0142 Aleksander \u017baruk-Michalski \u2013 rodowity warszawiak, kt\u00f3rego los niespodziewanie postawi\u0142 na czele jednego z najwa\u017cniejszych polskich miast w okresie powojennym.<\/p>\n\n\n\n<p>Jego kr\u00f3tkie, ale symboliczne rz\u0105dy odzwierciedla\u0142y burzliwe zmiany, gdy Krak\u00f3w pr\u00f3bowa\u0142 odnale\u017a\u0107 now\u0105 drog\u0119 w \u015bwiecie, kt\u00f3ry gwa\u0142townie si\u0119 transformowa\u0142. \u017baruk-Michalski doszed\u0142 do w\u0142adzy 21 stycznia 1945 roku \u2013 tu\u017c po wkroczeniu radzieckich czo\u0142g\u00f3w do Krakowa. Jego nominacji nie towarzyszy\u0142y \u017cadne uroczysto\u015bci. By\u0142a to konieczno\u015b\u0107 administracyjna: miasto potrzebowa\u0142o cho\u0107by tymczasowego kierownika, by dba\u0107 o porz\u0105dek, rozpocz\u0105\u0107 odbudow\u0119 i podpisywa\u0107 zarz\u0105dzenia. Jednak \u017baruk-Michalski pozosta\u0142 na stanowisku kr\u00f3tko \u2013 tylko do 2 lutego. Nast\u0119pnie zast\u0105pi\u0142 go Alfred Fiderkiewicz \u2013 zagorza\u0142y komunista, wspierany przez nowe si\u0142y, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y dyktowa\u0107 bieg polskiej historii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Mlodosc_pod_znakiem_idealizmu\"><\/span>M\u0142odo\u015b\u0107 pod znakiem idealizmu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"504\" height=\"392\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7542\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-1.png 504w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-1-300x233.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 504px) 100vw, 504px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u017baruk-Michalski urodzi\u0142 si\u0119 w 1906 roku w Warszawie w rodzinie technika kolejowego. Wykszta\u0142cenie zdoby\u0142 na Uniwersytecie Lwowskim, gdzie studiowa\u0142 geografi\u0119 ekonomiczn\u0105. Zdolny student kontynuowa\u0142 prac\u0119 naukow\u0105 i uzyska\u0142 nawet stopie\u0144 doktora, co by\u0142o pierwszym krokiem na drodze do wielkiej walki politycznej. Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 by\u0142 aktywnym uczestnikiem Zwi\u0105zku Niezale\u017cnej M\u0142odzie\u017cy Socjalistycznej \u2013 organizacji, kt\u00f3ra zahartowa\u0142a jego idee i wol\u0119. Kiedy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 okupacja, nie z\u0142ama\u0142y go ani strach, ani represje. Aleksander stan\u0105\u0142 na czele grupy polskich socjalist\u00f3w w Krakowie, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Polskiej Robotniczej Partii Socjalistycznej. W\u0142a\u015bnie stamt\u0105d rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 jego droga do polityki: w grudniu 1943 roku wszed\u0142 w sk\u0142ad Krajowej Rady Narodowej \u2013 podziemnego parlamentu, kt\u00f3ry decydowa\u0142 o przysz\u0142o\u015bci Polski. Cz\u0142onkiem tej organizacji pozosta\u0142 do 1947 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Po Powstaniu Warszawskim nie ukry\u0142 si\u0119 w cieniu. Wr\u0119cz przeciwnie, do\u0142\u0105czy\u0142 do oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich Armii Ludowej, walcz\u0105c z okupantem w najtrudniejszych czasach. P\u00f3\u017aniej, wraz z grup\u0105 lewicowych socjalist\u00f3w, odegra\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w politycznym odrodzeniu Krakowa. Odrodzona Polska Partia Socjalistyczna \u2013 tzw. Lubelska \u2013 delegowa\u0142a go do podziemnej Wojew\u00f3dzkiej Rady Narodowej. To w\u0142a\u015bnie 24 stycznia 1945 roku, w czasach powojennego chaosu i niepewno\u015bci, \u017baruk-Michalski stan\u0105\u0142 na czele Miejskiej Rady Narodowej Krakowa. Od niej wkr\u00f3tce otrzyma\u0142 stanowisko prezydenta, gdy kr\u00f3lewskie miasto pragn\u0119\u0142o ponownie sta\u0107 si\u0119 wolne i odbudowa\u0107 si\u0119 po straszliwych wojennych do\u015bwiadczeniach. Kr\u00f3tkie rz\u0105dy tego polityka sta\u0142y si\u0119 symbolem nadziei i nowego pocz\u0105tku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Cieniowa_wladza_nowego_swiata\"><\/span>Cieniowa w\u0142adza nowego \u015bwiata<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"644\" height=\"430\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7545\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-2.png 644w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-2-300x200.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 644px) 100vw, 644px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 w losach \u017baruk-Michalskiego odegra\u0142a podziemna Wojew\u00f3dzka Rada Narodowa. Zreszt\u0105 tak samo jak w \u017cyciu samego Krakowa. To w\u0142a\u015bnie Rada sta\u0142a si\u0119 si\u0142\u0105, kt\u00f3ra przej\u0119\u0142a kierownictwo nad miastem w styczniu 1945 roku, gdy tylko wkroczy\u0142y wojska radzieckie i rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 pr\u00f3by ustanowienia nowych porz\u0105dk\u00f3w. Uczestnicy Rady nie sk\u0142adali uroczystych przysi\u0119g czy publicznych wyst\u0105pie\u0144, lecz dzia\u0142ali za kulisami \u2013 szybko, celowo i bezwzgl\u0119dnie. Co wi\u0119cej, takie podziemne rady tworzono we wszystkich miastach Polski jako niezawodny mechanizm, gdy d\u0105\u017cono do przej\u0119cia w\u0142adzy, zanim zd\u0105\u017cy odzyska\u0107 si\u0142y niepodleg\u0142o\u015bciowa elita. Utworzy\u0142 je Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, za kt\u00f3rym sta\u0142a Moskwa. Zwi\u0105zek Radziecki nie zamierza\u0142 czeka\u0107, a\u017c Polacy sami zdecyduj\u0105, kto b\u0119dzie rz\u0105dzi\u0142 krajem po II wojnie \u015bwiatowej. W Krakowie, zanim miasto ostatecznie zosta\u0142o wyzwolone, aktywi\u015bci partii komunistycznej utworzyli cieniowy rz\u0105d. Bez g\u0142o\u015bnych nag\u0142\u00f3wk\u00f3w, ale z jasnym planem: obj\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad wszystkim \u2013 od racji \u017cywno\u015bciowych po stanowisko prezydenta miasta. Tymczasowych prezydent\u00f3w nie mianowano na wiecach, lecz w pokojach, gdzie pracowa\u0142y maszynistki i patrole milicji.<\/p>\n\n\n\n<p>Te rady organizowa\u0142y s\u0105dy ludowe, konfiskowa\u0142y maj\u0105tki \u201ewrog\u00f3w narodu\u201d, wydawa\u0142y rozkazy. Ale jednocze\u015bnie toczy\u0142y wojn\u0119, tyle \u017ce nie przeciwko Niemcom, lecz przeciwko innym Polakom. Przeciwko Armii Krajowej, cieniowej Delegaturze Rz\u0105du Londy\u0144skiego, przeciwko ka\u017cdemu, kto marzy\u0142 o innej Polsce \u2013 niekomunistycznej. I w tej walce podziemne rady zwyci\u0119\u017ca\u0142y nie si\u0142\u0105 przekona\u0144, lecz si\u0142\u0105 wsparcia z Moskwy. W XXI wieku te struktury sta\u0142y si\u0119 elementami z\u0142o\u017conej transformacji politycznej, ale wtedy, w zrujnowanych miastach i wsiach, by\u0142y rzeczywisto\u015bci\u0105. To w\u0142a\u015bnie od takich rad rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 epoka Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej \u2013 pa\u0144stwa kontrolowanego przez Zwi\u0105zek Radziecki.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Polityczna_burza_w_Krakowie\"><\/span>Polityczna burza w Krakowie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"399\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7548\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-3.png 647w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/07\/image-3-300x185.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u017baruk-Michalski przeszed\u0142 do historii jako pierwszy powojenny prezydent Krakowa, ale jego kadencja okaza\u0142a si\u0119 niezwykle kr\u00f3tka. Ju\u017c 2 lutego z\u0142o\u017cy\u0142 rezygnacj\u0119 \u2013 i zosta\u0142a ona przyj\u0119ta. Oficjalnie, jako pow\u00f3d rezygnacji, gazety podawa\u0142y nominacj\u0119 pana Aleksandra na inne, centralne stanowisko, ale w rzeczywisto\u015bci wszystko by\u0142o znacznie bardziej skomplikowane. Mi\u0119dzypartyjne porozumienie postawi\u0142o kropk\u0119 nad \u201ei\u201d: stanowisko wojewody otrzyma\u0142 przedstawiciel Polskiej Partii Socjalistycznej, a fotel prezydenta Krakowa oddano wybra\u0144cowi Polskiej Partii Robotniczej. Ten polityczny podzia\u0142 wymusi\u0142 natychmiastowe zmiany kadrowe, a \u017baruk-Michalski postanowi\u0142 z godno\u015bci\u0105 ust\u0105pi\u0107, zamiast i\u015b\u0107 na przek\u00f3r systemowi. W\u00f3wczas kontakty i adres prezydenta Krakowa znali tylko nieliczni, kt\u00f3rym nie mia\u0142o si\u0119 w zwyczaju odmawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Mimo to, ten dzia\u0142acz nie zszed\u0142 ze sceny politycznej. W Warszawie obj\u0105\u0142 Prezydium Rady Ministr\u00f3w jako dyrektor, aktywnie pracuj\u0105c nad odbudow\u0105 struktur pa\u0144stwowych. R\u00f3wnocze\u015bnie do\u0142\u0105czy\u0142 do sekretariatu Centralnego Komitetu Wykonawczego Polskiej Partii Socjalistycznej, gdzie zosta\u0142 wiceprzewodnicz\u0105cym i sekretarzem Rady Najwy\u017cszej. Te pozycje zapewni\u0142y panu Aleksandrowi wp\u0142ywow\u0105 pozycj\u0119 w Krakowie. Kariera pa\u0144stwowa rozwija\u0142a si\u0119 dynamicznie: awansowa\u0142 na podsekretarza stanu w Ministerstwie Administracji Publicznej. W latach 1949\u20131950 \u017baruk-Michalski przewodniczy\u0142 Radzie Narodowej Warszawy, dop\u00f3ki to stanowisko nie zosta\u0142o po\u0142\u0105czone z prezydentur\u0105. Nast\u0119pnie przeszed\u0142 do Ministerstwa Spraw Zagranicznych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Osiagniecia_naukowe_i_uznanie\"><\/span>Osi\u0105gni\u0119cia naukowe i uznanie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Po 1957 roku droga zaprowadzi\u0142a pana Aleksandra daleko poza granice Polski \u2013 zosta\u0142 przedstawicielem kraju w Mi\u0119dzynarodowej Komisji Nadzoru i Kontroli w Kambod\u017cy, gdzie walczy\u0142 o pok\u00f3j i stabilno\u015b\u0107 w burzliwym regionie. Dyplomacja by\u0142a jednak tylko cz\u0119\u015bci\u0105 jego \u017cycia. \u017baruk-Michalski po\u015bwi\u0119ci\u0142 wiele czasu nauce i nauczaniu, dog\u0142\u0119bnie badaj\u0105c z\u0142o\u017cone zagadnienia geopolityki. Jego badania, zw\u0142aszcza te po\u015bwi\u0119cone Chinom oraz kolonialnym imperiom Francji i Holandii, wnios\u0142y znacz\u0105cy wk\u0142ad w zrozumienie \u00f3wczesnych proces\u00f3w \u015bwiatowych. Uznanie przysz\u0142o szybko, w kolekcji polityka znajdowa\u0142y si\u0119 tak wysokie odznaczenia jak Srebrny Krzy\u017c Orderu Virtuti Militari, Krzy\u017c Grunwaldu III klasy oraz Krzy\u017c Walecznych.<\/p>\n\n\n\n<p>26 listopada 1992 roku \u017baruk-Michalski zmar\u0142 w Warszawie, jego ostatnie spoczynek znajduje si\u0119 na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim. Przez ca\u0142e \u017cycie pan Aleksander umiej\u0119tnie lawirowa\u0142 w skomplikowanych politycznych burzach, pozostaj\u0105c u w\u0142adzy i wp\u0142ywaj\u0105c na bieg wydarze\u0144 w powojennej Polsce. Jego posta\u0107 to cie\u0144 mi\u0119dzy dwiema epokami: z jednej strony tragiczna przesz\u0142o\u015b\u0107, z drugiej \u2013 totalitarna przysz\u0142o\u015b\u0107. Ale to w\u0142a\u015bnie takie osobowo\u015bci wyznaczaj\u0105 momenty, w kt\u00f3rych historia pulsuje najbardziej, gdy stary porz\u0105dek zanika, a nowy dopiero zaczyna nabiera\u0107 kszta\u0142t\u00f3w. I w\u0142a\u015bnie w takim okresie \u017baruk-Michalski sta\u0142 si\u0119 symbolem kr\u00f3tkiej, 13-dniowej pauzy mi\u0119dzy okupacjami, cho\u0107 radziecka nazywana by\u0142a w\u00f3wczas \u201ewyzwoleniem\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>W XXI wieku Aleksandra \u017baruk-Michalskiego nie wspomina si\u0119 w szkolnych podr\u0119cznikach, jego imieniem nie nazywa si\u0119 ulic, nie zna si\u0119 go z twarzy, jak na przyk\u0142ad prezydenta Krakowa Jacka Majchrowskiego. Ale w historii ka\u017cdego miasta s\u0105 cienie \u2013 ludzie, kt\u00f3rzy pojawili si\u0119 na chwil\u0119, by trzyma\u0107 miasto za r\u0119k\u0119 w czasach przej\u015bciowych. I \u017baruk-Michalski pozosta\u0142 w historii jednym z takich cieni polskiego Krakowa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0142owo \u201eprezydent\u201d brzmi znajomo. Zazwyczaj kojarzy si\u0119 z demokratycznymi wyborami, nowoczesnym systemem politycznym, eleganckimi garniturami i kameralnymi salami. Jednak to stanowisko ma znacznie starsze pochodzenie, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. W Krakowie zosta\u0142o ustanowione 16 kwietnia 1792 roku, by wprowadzi\u0107 niezb\u0119dne dla kraju reformy, pisze krakowyes.eu. P\u00f3\u017aniej jedni wybrani urz\u0119dnicy piastowali je przez kilka lat, inni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":397,"featured_media":7449,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[501],"tags":[2887,2892,2092,2415,1631,2890,2895,2897,2894,2893,2889,2896,2888,2891,821],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-7538","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-o-burmistrzu","8":"tag-aleksander-zaruk-michalski","9":"tag-armia-ludowa","10":"tag-historia-krakowa","11":"tag-historia-polityczna-polski","12":"tag-ii-wojna-swiatowa","13":"tag-krakow","14":"tag-miedzynarodowa-komisja-nadzoru-i-kontroli","15":"tag-okupacja-radziecka","16":"tag-podziemny-parlament","17":"tag-polska-partia-socjalistyczna","18":"tag-polska-rzeczpospolita-ludowa","19":"tag-powazki","20":"tag-powojenny-krakow","21":"tag-powstanie-warszawskie","22":"tag-prezydent-krakowa","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/397"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7538"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7538\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7551,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7538\/revisions\/7551"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7538"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=7538"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=7538"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=7538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}