{"id":4492,"date":"2024-12-20T15:48:05","date_gmt":"2024-12-20T14:48:05","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowyes.eu\/?p=4492"},"modified":"2024-12-20T15:48:15","modified_gmt":"2024-12-20T14:48:15","slug":"krakowianka-maria-dulebianka-jest-pierwsza-kobieta-ktora-walczyla-o-mandat-poselski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakowianka-maria-dulebianka-jest-pierwsza-kobieta-ktora-walczyla-o-mandat-poselski","title":{"rendered":"Krakowianka Maria Dul\u0119bianka jest pierwsz\u0105 kobiet\u0105, kt\u00f3ra walczy\u0142a o mandat poselski"},"content":{"rendered":"\n<p>W Europie Zachodniej ruch na rzecz praw kobiet nasili\u0142 si\u0119 pod koniec XIX i na pocz\u0105tku XX wieku. Najbardziej aktywnymi uczestniczkami by\u0142y Polki mieszkaj\u0105ce w r\u00f3\u017cnych miastach trzech \u00f3wczesnych imperi\u00f3w. Prasa szczeg\u00f3lnie podkre\u015bla\u0142a ruchy kobiece w Galicji i Krakowie. To w\u0142a\u015bnie w Krakowie odby\u0142 si\u0119 pierwszy Zjazd Kobiet, a p\u00f3\u017aniej kolejne cztery: w 1905, 1907, 1913 i 1914 roku. A pierwsz\u0105 delegatk\u0105 na Sejm RP, kt\u00f3ra cieszy\u0142a si\u0119 najwi\u0119kszym poparciem, by\u0142a Maria Dul\u0119bianka z Krakowa. Jej nazwisko znikn\u0119\u0142o z polskich podr\u0119cznik\u00f3w historii a\u017c do 1990 roku. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni mieszka\u0144cy Krakowa i Lwowa podkre\u015blaj\u0105 wk\u0142ad tej niezwyk\u0142ej kobiety w post\u0119powy rozw\u00f3j \u00f3wczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa, a mieszka\u0144cy oddaj\u0105 jej ho\u0142d, pisze strona <a href=\"http:\/\/krakowyes.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"krakowyes.eu\">krakowyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a681b533540a\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a681b533540a\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakowianka-maria-dulebianka-jest-pierwsza-kobieta-ktora-walczyla-o-mandat-poselski\/#Utalentowana_artystka_i_pisarka\" >Utalentowana artystka i pisarka<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakowianka-maria-dulebianka-jest-pierwsza-kobieta-ktora-walczyla-o-mandat-poselski\/#Dwie_Marie_przyjazn_czy_bliski_zwiazek\" >Dwie Marie: przyja\u017a\u0144 czy bliski zwi\u0105zek?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakowianka-maria-dulebianka-jest-pierwsza-kobieta-ktora-walczyla-o-mandat-poselski\/#Pasja_do_pracy_spolecznej\" >Pasja do pracy spo\u0142ecznej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakowianka-maria-dulebianka-jest-pierwsza-kobieta-ktora-walczyla-o-mandat-poselski\/#Starajac_sie_pomoc_innym\" >Staraj\u0105c si\u0119 pom\u00f3c innym<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakowianka-maria-dulebianka-jest-pierwsza-kobieta-ktora-walczyla-o-mandat-poselski\/#Ostatnie_lata_w_walce\" >Ostatnie lata w walce<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/krakowianka-maria-dulebianka-jest-pierwsza-kobieta-ktora-walczyla-o-mandat-poselski\/#Uhonorowanie_pamieci_Marii_Dulebianki\" >Uhonorowanie pami\u0119ci Marii Dul\u0119bianki<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Utalentowana_artystka_i_pisarka\"><\/span>Utalentowana artystka i pisarka<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"678\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-13-678x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4493\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-13-678x1024.png 678w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-13-199x300.png 199w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-13-768x1160.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-13-1017x1536.png 1017w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-13-696x1052.png 696w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-13.png 1059w\" sizes=\"auto, (max-width: 678px) 100vw, 678px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Urodzona w Krakowie w pa\u017adzierniku 1861 roku Maria by\u0142a pi\u0105tym dzieckiem w rodzinie Henryka Dul\u0119by i Marii z Wycza\u0142kowskich. Rodzina by\u0142a uzdolniona muzycznie, a Maria lubi\u0142a uczy\u0107 si\u0119 gry na skrzypcach. P\u00f3\u017aniej jednak jej pasj\u0105 sta\u0142o si\u0119 malarstwo i w 1874 roku uko\u0144czy\u0142a Szko\u0142\u0119 Sztuk Stosowanych w Wiedniu. Nast\u0119pnie studiowa\u0142a w warszawskiej pracowni Wojciecha Gersona i zacz\u0119\u0142a wystawia\u0107 na sprzeda\u017c swoje pierwsze prace, kt\u00f3re spotka\u0142y si\u0119 z bardzo dobrymi opiniami.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1884 roku Maria przeprowadzi\u0142a si\u0119 do Pary\u017ca, by studiowa\u0107 w Acad\u00e9mie Julian. Jej prace by\u0142y wyr\u00f3\u017cniane na organizowanych przez plac\u00f3wk\u0119 konkursach, a ona sama otrzymywa\u0142a presti\u017cowe zlecenia na portrety francuskich elit. W 1887 roku wr\u00f3ci\u0142a do Polski, gdzie w tym samym roku otrzyma\u0142a list pochwalny za obraz \u201cModel w pracowni\u201d. A w 1889 roku na Wystawie \u015awiatowej w Pary\u017cu otrzyma\u0142a wyr\u00f3\u017cnienie za prac\u0119 \u201eSieroca dola\u201d. Pani Dul\u0119bianka by\u0142a r\u00f3wnie\u017c utalentowan\u0105 pisark\u0105. W 1889 roku rozpocz\u0119\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z czasopismami, publikuj\u0105c w\u0142asne kompozycje i drobne utwory literackie. By\u0107 mo\u017ce jej losy potoczy\u0142yby si\u0119 inaczej, gdyby nie pozna\u0142a s\u0142ynnej polskiej pisarki Marii Konopnickiej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dwie_Marie_przyjazn_czy_bliski_zwiazek\"><\/span>Dwie Marie: przyja\u017a\u0144 czy bliski zwi\u0105zek?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"643\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-14-643x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4496\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-14-643x1024.png 643w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-14-188x300.png 188w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-14-768x1223.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-14-965x1536.png 965w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-14-696x1108.png 696w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-14.png 1005w\" sizes=\"auto, (max-width: 643px) 100vw, 643px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Zdj\u0119cie: portret Marii Konopnickiej autorstwa Marii Dul\u0119bianki<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Wiadomo, \u017ce Maria Dul\u0119bianka pozna\u0142a pisark\u0119 Konopnick\u0105 w 1889 roku. Od nast\u0119pnego roku ju\u017c razem podr\u00f3\u017cowa\u0142y po Europie, zatrzymuj\u0105c si\u0119 w du\u017cych miastach. Zimy sp\u0119dza\u0142y w krajach o ciep\u0142ym klimacie. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni Marii wspominali, \u017ce nawet gdy one mieszka\u0142y osobno, zawsze stara\u0142y si\u0119 odwiedza\u0107 si\u0119 nawzajem tak cz\u0119sto, jak to by\u0142o mo\u017cliwe. Ich zwi\u0105zek by\u0142 opisywany przez przyjaci\u00f3\u0142 jako wielka przyja\u017a\u0144, a Dul\u0119bianka by\u0142a nazywana wiern\u0105 towarzyszk\u0105, kt\u00f3ra opiekowa\u0142a si\u0119 chor\u0105 pisark\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Badaczom do ko\u0144ca nie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 specyfiki relacji mi\u0119dzy tymi kobietami, kt\u00f3rych bliska przyja\u017a\u0144 trwa\u0142a ponad 20 lat. Niepowodzenie wynika\u0142o z braku materia\u0142\u00f3w, gdy\u017c cz\u0119\u015b\u0107 list\u00f3w zosta\u0142a spalona przez krewnych po \u015bmierci kobiet, a sama Konopnicka nigdy nie wspomina\u0142a o sprawach rodzinnych nawet w swoich opublikowanych pracach. Jednak na pocz\u0105tku XX wieku w Europie takie pary kobiet nie by\u0142y zjawiskiem wyj\u0105tkowym; ameryka\u0144scy badacze nazywali takie historie \u201ema\u0142\u017ce\u0144stwem bosto\u0144skim\u201d. Niekt\u00f3rzy historycy sztuki nalegaj\u0105, \u017ce mi\u0119dzy kobietami istnia\u0142a tylko przyja\u017a\u0144, poniewa\u017c Konopnicka by\u0142a o 19 lat starsza od Dul\u0119bianki i mia\u0142a a\u017c 8 dzieci w momencie ich spotkania.<\/p>\n\n\n\n<p>Po poznaniu Konopnickiej Maria Dul\u0119bianka rzadko wspomina\u0142a o palecie artystycznej. Podr\u00f3\u017cuj\u0105c z przyjaci\u00f3\u0142k\u0105 po Europie, wci\u0105\u017c szuka\u0142a warsztat\u00f3w i zlece\u0144. Przewa\u017cnie jej si\u0119 to udawa\u0142o, a jej obrazy przedstawia\u0142y g\u0142\u00f3wnie kobiety. Najwi\u0119cej portret\u00f3w zadedykowa\u0142a Marii Konopnickiej. A kiedy w 1903 roku pisarka otrzyma\u0142a w darze narodowym dworek w \u017barnowcu, przyjaci\u00f3\u0142ki natychmiast si\u0119 tam przeprowadzi\u0142y. W jednym z pokoi Dul\u0119bianka urz\u0105dzi\u0142a pracowni\u0119, w kt\u00f3rej cz\u0119sto pozowa\u0142y jej wiejskie dzieci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pasja_do_pracy_spolecznej\"><\/span>Pasja do pracy spo\u0142ecznej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"480\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-15.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4499\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-15.png 800w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-15-300x180.png 300w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-15-768x461.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-15-696x418.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pod wp\u0142ywem Konopnickiej Maria Dul\u0119bianka zainteresowa\u0142a si\u0119 ideami feministycznymi i prac\u0105 spo\u0142eczn\u0105. W 1894 roku opublikowa\u0142a w \u201ePrawdzie\u201d artyku\u0142 zatytu\u0142owany \u201dDamscy kaznodzieje\u201d, w kt\u00f3rym krytykowa\u0142a konserwatywne postawy m\u0119\u017cczyzn wobec kobiet. W grudniu 1895 roku jej manifest \u201eKo\u0142aczcie, a\u017c b\u0119dzie wam otworzono\u201d zosta\u0142 opublikowany na pierwszej stronie \u201eSter\u201d. W artykule tym Maria popiera\u0142a studiowanie sztuki przez kobiety i wzywa\u0142a Polki do walki o prawo wst\u0119pu do krakowskiej Szko\u0142y Sztuk Pi\u0119knych (wsp\u00f3\u0142czesnej Akademii Sztuk Pi\u0119knych). W 1897 roku do\u0142\u0105czy\u0142a do cz\u0142onk\u00f3w Centrum Emancypacji we Lwowie i uda\u0142o jej si\u0119 za\u0142o\u017cy\u0107 gimnazjum \u017ce\u0144skie, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142o dziewcz\u0119tom podj\u0119cie studi\u00f3w wy\u017cszych. W 1902 roku feministka prowadzi\u0142a wyk\u0142ady na temat \u201eTw\u00f3rczo\u015bci kobiet\u201d, a od 1907 roku cz\u0119sto publikowa\u0142a artyku\u0142y na temat r\u00f3wnouprawnienia kobiet w gazetach \u201eBluszcz\u201d, \u201eSter\u201d i \u201eZorza Ojczyzna\u201d. Pracowa\u0142a jako redaktorka w czasopismach \u201eG\u0142os Kobiet\u201d i \u201eKurier Lwowski\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Maria Dul\u0119bianka sta\u0142a si\u0119 jednak znana w ca\u0142ym kraju i poza jego granicami, gdy w 1908 roku odwa\u017cy\u0142a si\u0119 kandydowa\u0107 do Sejmu Krajowego Galicji. Zosta\u0142a wydelegowana z nowo powsta\u0142ej partii \u201cZwi\u0105zek Polski R\u00f3wnouprawnienia Kobiet\u201d, a na jej kandydatur\u0119 zag\u0142osowa\u0142o 511 mieszka\u0144c\u00f3w Lwowa. Co ciekawe, by\u0142o to 410 m\u0119\u017cczyzn i 101 kobiet (wed\u0142ug zachowanych dokument\u00f3w). Maria chcia\u0142a zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 opinii publicznej na walk\u0119 o prawa wyborcze dla kobiet, wi\u0119c wykorzysta\u0142a to, \u017ce prawo formalnie nie zabrania\u0142o kobietom ubiegania si\u0119 o mandat.<\/p>\n\n\n\n<p>Gazety nazywa\u0142y Dul\u0119biank\u0119 \u201efeministyczn\u0105 twarz\u0105 Lwowa\u201d, celowo podkre\u015blaj\u0105c jej podobie\u0144stwo do m\u0119\u017cczyzn. Dziennikarz Krzysztof Tomasik pisa\u0142, \u017ce kandydatka zawsze nosi\u0142a kr\u00f3tkie w\u0142osy, preferowa\u0142a garnitury, uwielbia\u0142a polowa\u0107 i je\u017adzi\u0107 konno. Wspomniano r\u00f3wnie\u017c, \u017ce Maria nigdy nie by\u0142a m\u0119\u017catk\u0105. Niestety, nazwisko Dul\u0119bianki zosta\u0142o skre\u015blone z listy wyborczej, poniewa\u017c kobiety nie mog\u0142y w\u00f3wczas pracowa\u0107 w parlamencie, a g\u0142osy jej zwolennik\u00f3w zosta\u0142y uniewa\u017cnione. Pani Dul\u0119bianka osi\u0105gn\u0119\u0142a jednak sw\u00f3j cel, a kampania wyborcza sta\u0142a si\u0119 okazj\u0105 do podniesienia \u015bwiadomo\u015bci na temat nier\u00f3wno\u015bci kobiet w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Starajac_sie_pomoc_innym\"><\/span>Staraj\u0105c si\u0119 pom\u00f3c innym<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"934\" height=\"632\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-16.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4502\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-16.png 934w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-16-300x203.png 300w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-16-768x520.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-16-696x471.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 934px) 100vw, 934px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Po \u015bmierci Marii Konopnickiej artystka przenios\u0142a si\u0119 w 1910 roku do Lwowa, gdzie po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej. Pracuj\u0105c jako kustosz w Miejskim Muzeum Przemys\u0142owym, kontynuowa\u0142a redagowanie \u201cG\u0142osu Kobiet\u201d i za\u0142o\u017cy\u0142a Kobiecy Komitet Wyborczy do Rady Miejskiej Lwowa. W 1912 roku utworzy\u0142a tak\u017ce Komitet Pracy Publicznej Kobiet i wsp\u00f3\u0142organizowa\u0142a Kongres Kobiet Austriackich w Wiedniu. Rok p\u00f3\u017aniej wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w Kongresie Mi\u0119dzynarodowej Ligi Praw Wyborczych Kobiet w Budapeszcie. Co ciekawe, Maria za\u0142o\u017cy\u0142a r\u00f3wnie\u017c we Lwowie M\u0119sk\u0105 Lig\u0119 Obrony Praw Kobiet, do kt\u00f3rej jako jedni z pierwszych do\u0142\u0105czy\u0142y tak znane osobisto\u015bci, jak galicyjski polityk Witold Lewicki i senator Maksymilian Tully.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy wybuch\u0142a I wojna \u015bwiatowa, Maria Dul\u0119bianka skupi\u0142a si\u0119 na pomocy humanitarnej. Za\u0142o\u017cy\u0142a \u201eKlub Ulicznik\u00f3w\u201d dla ma\u0142ych bezdomnych dzieci, przy wsparciu cz\u0142onki\u0144 Komitetu Pracy Publicznej Kobiet organizowa\u0142a tanie kuchnie dla ubogich lwowian, kursy piel\u0119gniarskie, warsztaty pracy dla kobiet i spotkania dla legionist\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci Maria sta\u0142a si\u0119 \u201epraw\u0105 r\u0119k\u0105\u201d prezydenta Tadeusza Rutowskiego, gdy przej\u0119\u0142a prowadzenie spraw spo\u0142ecznych za po\u015brednictwem sekretariatu miejskiego wydzia\u0142u dobroczynno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ostatnie_lata_w_walce\"><\/span>Ostatnie lata w walce<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"646\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-17-646x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4505\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-17-646x1024.png 646w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-17-189x300.png 189w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-17-768x1217.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-17-970x1536.png 970w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-17-696x1103.png 696w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-17.png 1010w\" sizes=\"auto, (max-width: 646px) 100vw, 646px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Zdj\u0119cie: autoportret Marii Dul\u0119bianki<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1917 roku Maria Dul\u0119bianka zosta\u0142a tak\u017ce inspektork\u0105 ds. sierot w nowo utworzonym miejskim wydziale opieki og\u00f3lnej i ochrony prawnej dzieci. Gdy w 1918 roku kobiety w Polsce uzyska\u0142y prawa wyborcze, Maria natychmiast zosta\u0142a delegatk\u0105 do Tymczasowego Komitetu Rz\u0105dowego i przewodnicz\u0105c\u0105 Ligi Kobiet. By\u0142a cz\u0142onkini\u0105 delegacji kobiet, w imieniu kt\u00f3rej przemawia\u0142a na audiencji u J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy w listopadzie 1918 roku rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 walki o Lw\u00f3w, Dul\u0119bianka wraz z prof. Antonim Cieszy\u0144skim organizowa\u0142a polsk\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 sanitarn\u0105. Pod koniec lutego wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w zje\u017adzie organizacji kobiecych, na kt\u00f3rym dzia\u0142aczka zosta\u0142a wybrana na prezesk\u0119 Zwi\u0105zku Kobiet Polskich. Odm\u00f3wi\u0142a jednak, poniewa\u017c chcia\u0142a wr\u00f3ci\u0107 do Lwowa, gdzie czeka\u0142a na ni\u0105 praca publiczna. W styczniu 1919 roku Dul\u0119bianka zajmowa\u0142a si\u0119 ju\u017c sytuacj\u0105 je\u0144c\u00f3w wojennych i internowanych w obozach ukrai\u0144skich jako przedstawicielka Czerwonego Krzy\u017ca i delegatka do Tymczasowej Komisji Rz\u0105dowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Pod koniec stycznia, wraz z cz\u0142onkiniami Mari\u0105 Opie\u0144sk\u0105 i hrabin\u0105 Teodozj\u0105 Dzieduszyck\u0105, uda\u0142a si\u0119 na inspekcj\u0119 miast, aby zapozna\u0107 si\u0119 z warunkami przetrzymywania je\u0144c\u00f3w wojennych. Musia\u0142y podr\u00f3\u017cowa\u0107 w zamieci i mrozie, a podczas inspekcji barak\u00f3w kobiety zachorowa\u0142y na tyfus. Marii uda\u0142o si\u0119 jeszcze wr\u00f3ci\u0107 do Lwowa i napisa\u0107 raport z misji, ale choroba szybko wypali\u0142a odwa\u017cn\u0105 Polk\u0119. Zmar\u0142a w marcu 1919 roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Uhonorowanie_pamieci_Marii_Dulebianki\"><\/span>Uhonorowanie pami\u0119ci Marii Dul\u0119bianki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-18-768x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4508\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-18-768x1024.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-18-225x300.png 225w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-18-696x928.png 696w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/12\/image-18.png 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105tkowo dzielna dzia\u0142aczka zosta\u0142a pochowana w grobie Konopnickiej na Cmentarzu \u0141yczakowskim. Jednak w 1927 roku zosta\u0142a uroczy\u015bcie ponownie pochowana na nowo utworzonym Cmentarzu Obro\u0144c\u00f3w Lwowa, co by\u0142o wyrazem powszechnego uznania dla jej zas\u0142ug dla miasta. Wcze\u015bniej, w 1920 roku, jedna z lwowskich ulic zosta\u0142a nazwana imieniem Marii Dul\u0119bianki, a w 1930 roku zosta\u0142a po\u015bmiertnie odznaczona Krzy\u017cem Niepodleg\u0142o\u015bci. W 1935 roku otrzyma\u0142a Odznak\u0119 Honorow\u0105 Polskiego Czerwonego Krzy\u017ca I stopnia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W Europie Zachodniej ruch na rzecz praw kobiet nasili\u0142 si\u0119 pod koniec XIX i na pocz\u0105tku XX wieku. Najbardziej aktywnymi uczestniczkami by\u0142y Polki mieszkaj\u0105ce w r\u00f3\u017cnych miastach trzech \u00f3wczesnych imperi\u00f3w. Prasa szczeg\u00f3lnie podkre\u015bla\u0142a ruchy kobiece w Galicji i Krakowie. To w\u0142a\u015bnie w Krakowie odby\u0142 si\u0119 pierwszy Zjazd Kobiet, a p\u00f3\u017aniej kolejne cztery: w 1905, 1907, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":298,"featured_media":3832,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[500],"tags":[2146,2151,2153,2135,2138,2145,2092,2136,2144,2147,2139,2140,2134,2143,2137,2142,2141,2154,2148],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-4492","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-pro-polituky","8":"tag-artystki-xix-wieku","9":"tag-cmentarz-lyczakowski","10":"tag-dzialalnosc-spoleczna-lwow","11":"tag-feministki-w-polsce","12":"tag-feministyczna-twarz-lwowa","13":"tag-historia-feminizmu-w-polsce","14":"tag-historia-krakowa","15":"tag-kongres-kobiet-austriackich","16":"tag-maria-dulebianka","17":"tag-maria-konopnicka-i-dulebianka","18":"tag-meska-liga-obrony-praw-kobiet","19":"tag-pierwsza-kobieta-w-sejmie","20":"tag-pierwsze-wybory-kobiet","21":"tag-polskie-sufrazystki","22":"tag-prawa-kobiet-w-galicji","23":"tag-prawa-wyborcze-kobiet","24":"tag-ruch-emancypacyjny-w-galicji","26":"tag-zwiazek-polski-rownouprawnienia-kobiet","27":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","28":"motype-eternal","29":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/298"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4492"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4511,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4492\/revisions\/4511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3832"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4492"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4492"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4492"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}