{"id":3516,"date":"2024-08-31T22:04:50","date_gmt":"2024-08-31T20:04:50","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowyes.eu\/?p=3516"},"modified":"2024-08-31T22:05:32","modified_gmt":"2024-08-31T20:05:32","slug":"wielka-idea-o-socjalistycznym-krakowie-jak-komunisci-budowali-nowa-hute","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/wielka-idea-o-socjalistycznym-krakowie-jak-komunisci-budowali-nowa-hute","title":{"rendered":"Wielka idea o socjalistycznym Krakowie: Jak komuni\u015bci budowali Now\u0105 Hut\u0119"},"content":{"rendered":"\n<p>W 1945 roku mieszka\u0144cy Krakowa mogli wreszcie odetchn\u0105\u0107 i zacz\u0105\u0107 \u017cycie w wolnym mie\u015bcie, powoli odbudowuj\u0105c swoje domy. Armia Czerwona wesz\u0142a do Krakowa praktycznie bez walki, poniewa\u017c wojska Wehrmachtu szybko opu\u015bci\u0142y lini\u0119 obrony, gdy radzieckie wojska Pierwszego Frontu Ukrai\u0144skiego pod dow\u00f3dztwem marsza\u0142ka Iwana Koniewa zbli\u017cy\u0142y si\u0119 do miasta, dzi\u0119ki czemu Krak\u00f3w zosta\u0142 oszcz\u0119dzony. To stworzy\u0142o solidne podstawy do rozprzestrzeniania komunistycznej propagandy, jak pisze portal <a href=\"http:\/\/krakowyes.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"krakowyes.eu\">krakowyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Od tego momentu propagandowa machina radziecka na terenach Polski dzia\u0142a\u0142a na pe\u0142nych obrotach. Ludziom opowiadano o heroizmie Armii Czerwonej i o szcz\u0119\u015bliwej socjalistycznej przysz\u0142o\u015bci. Na podstawie tej propagandy w wojew\u00f3dztwie ma\u0142opolskim rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wielka budowa \u2013 stworzenie utopijnego komunistycznego raju na Ziemi \u2013 Nowej Huty.<\/p>\n\n\n\n<p>O tym, jak komuni\u015bci budowali Now\u0105 Hut\u0119 i o utopijno\u015bci tej idei, mo\u017cna przeczyta\u0107 w poni\u017cszym artykule.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a663e0f89917\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a663e0f89917\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/wielka-idea-o-socjalistycznym-krakowie-jak-komunisci-budowali-nowa-hute\/#Jak_to_wszystko_sie_zaczelo\" >Jak to wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/wielka-idea-o-socjalistycznym-krakowie-jak-komunisci-budowali-nowa-hute\/#I_rozpoczela_sie_praca%E2%80%A6\" >I rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 praca&#8230;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/wielka-idea-o-socjalistycznym-krakowie-jak-komunisci-budowali-nowa-hute\/#Projekt_architektoniczny_idealnego_miasta\" >Projekt architektoniczny idealnego miasta<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/wielka-idea-o-socjalistycznym-krakowie-jak-komunisci-budowali-nowa-hute\/#Porazka_idei_i_upadek_komunistycznej_propagandy\" >Pora\u017cka idei i upadek komunistycznej propagandy<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_to_wszystko_sie_zaczelo\"><\/span>Jak to wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"841\" height=\"523\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-24.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3517\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-24.png 841w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-24-300x187.png 300w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-24-768x478.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-24-696x433.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 841px) 100vw, 841px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1948 roku w\u0142adz\u0119 w Polsce przej\u0119li komuni\u015bci, kt\u00f3rzy pod czujnym okiem Stalina zacz\u0119li odbudow\u0119 kraju zniszczonego przez II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Wprowadzaj\u0105c swoje porz\u0105dki na polskiej ziemi, postawili na rozw\u00f3j przemys\u0142u, kt\u00f3ry mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 podstaw\u0105 rozwoju gospodarczego kraju zamiast rolnictwa. Oczywi\u015bcie nie oby\u0142o si\u0119 bez przebudowy struktury spo\u0142ecznej Polski.<\/p>\n\n\n\n<p>Aby to wszystko osi\u0105gn\u0105\u0107, potrzebne by\u0142o nie tylko wprowadzenie nowych zasad gry, ale tak\u017ce stworzenie przyk\u0142adnego modelu ideologicznej doskona\u0142o\u015bci, rozwoju i innowacji. Tym w\u0142a\u015bnie mia\u0142o by\u0107 idealne socjalistyczne miasto, kt\u00f3re znalaz\u0142o swoje uciele\u015bnienie w Nowej Hucie. Po konsultacjach z radzieckimi ekspertami wybrano tereny w pobli\u017cu Krakowa na budow\u0119 nowego miasta, a ju\u017c rok po doj\u015bciu komunist\u00f3w do w\u0142adzy zacz\u0119to odbiera\u0107 rolnikom ich ziemie.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego w\u0142a\u015bnie tereny wojew\u00f3dztwa ma\u0142opolskiego, obszar w pobli\u017cu Krakowa? Historycy s\u0105 podzieleni w tej kwestii. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce budow\u0119 wybrano w wyniku referendum przeprowadzonego w 1946 roku. Inni uwa\u017caj\u0105, \u017ce Nowa Huta mia\u0142a by\u0107 ca\u0142kowicie odmienna od starego Krakowa, stanowi\u0107 swego rodzaju alternatyw\u0119 dla dotychczasowego \u017cycia, symbol komunizmu i odrodzenia, dlatego ten obszar idealnie nadawa\u0142 si\u0119 na tak kontrastow\u0105 budow\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Istnieje r\u00f3wnie\u017c pogl\u0105d, \u017ce Now\u0105 Hut\u0119 wybudowano tutaj z czystej korzy\u015bci. Ziemia, na kt\u00f3rej rozci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 symbol socjalizmu, to bardzo urodzajny czarnoziem, niedaleko rzeki. G\u0119sto zaludniony obszar, \u0142atwy do zagospodarowania, a tak\u017ce niewielka odleg\u0142o\u015b\u0107 od Krakowa gwarantowa\u0142y dost\u0119pno\u015b\u0107 si\u0142y roboczej oraz specjalist\u00f3w z r\u00f3\u017cnych dziedzin.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"I_rozpoczela_sie_praca%E2%80%A6\"><\/span>I rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 praca&#8230;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-25-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3520\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-25-1024x576.png 1024w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-25-300x169.png 300w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-25-768x432.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-25-696x392.png 696w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-25-1068x601.png 1068w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-25.png 1340w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>23 czerwca 1949 roku rozpocz\u0119to budow\u0119 idealnego socjalistycznego miasta. Budow\u0105 kierowali ludzie, kt\u00f3rzy \u015bci\u015ble trzymali si\u0119 komunistycznych zasad i s\u0142uchali wy\u0142\u0105cznie radzieckiej w\u0142adzy. Do prac anga\u017cowano wszystkich \u2013 zar\u00f3wno wykwalifikowanych specjalist\u00f3w, jak i osoby bez wykszta\u0142cenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Ludzie sami do\u0142\u0105czali do tego procesu \u2013 jak wspomniano wcze\u015bniej, propagandowa machina dzia\u0142a\u0142a na pe\u0142nych obrotach. \u00d3wczesne gazety sta\u0142y si\u0119 wr\u0119cz tubami tej propagandy \u2013 publikowano w nich materia\u0142y o budowie idealnego miasta &#8222;bez Boga&#8221;, gdzie czeka\u0142y na wszystkich praca i mieszkanie. W tych tekstach nie szcz\u0119dzono g\u00f3rnolotnych fraz i obietnic \u2013 obiecywano ludziom rajskie miasteczko do \u017cycia i pracy. Zm\u0119czeni i zubo\u017cali przez wojn\u0119 Polacy wierzyli w nowe has\u0142a. Przyje\u017cd\u017cali mieszka\u0144cy nie tylko Krakowa, ale tak\u017ce innych zak\u0105tk\u00f3w kraju.<\/p>\n\n\n\n<p>Prace budowlane nad nowym miastem przebiega\u0142y bardzo sprawnie. Pierwszy budynek oddano do u\u017cytku ju\u017c w grudniu 1949 roku. Jednak istnia\u0142y pewne trudno\u015bci \u2013 nie wszyscy Polacy wierzyli w obietnice radzieckiej w\u0142adzy, a niekt\u00f3rzy widzieli prawdziwe oblicze socjalizmu. Szczeg\u00f3lnie miejscowa ludno\u015b\u0107, kt\u00f3ra wcale nie by\u0142a zadowolona z budowy na ich ziemi. W trakcie prac rolnik\u00f3w z okolicznych gospodarstw wielokrotnie okradano, odbierano im jedzenie, a czasem i maj\u0105tek. Trudno wini\u0107 za to przyjezdnych robotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy padli ofiar\u0105 propagandy, poniewa\u017c trafiali w trudne warunki robotniczych hoteli czy barak\u00f3w i mieli problemy z wy\u017cywieniem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Projekt_architektoniczny_idealnego_miasta\"><\/span>Projekt architektoniczny idealnego miasta<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"539\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-26-1024x539.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3523\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-26-1024x539.png 1024w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-26-300x158.png 300w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-26-768x404.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-26-696x366.png 696w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-26-1068x562.png 1068w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-26.png 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nowa Huta w latach powojennych sta\u0142a si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych i najwi\u0119kszych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 inwestycyjnych w Polsce, oczywi\u015bcie opr\u00f3cz odbudowy zniszczonej stolicy. Projektanci, w tym wielu czo\u0142owych polskich architekt\u00f3w i deweloper\u00f3w tamtych czas\u00f3w, nie mieli jasnych wytycznych \u2013 do ko\u0144ca nie wiedzieli, jaki ma by\u0107 ostateczny rezultat ich wyt\u0119\u017conej pracy.<\/p>\n\n\n\n<p>Tw\u00f3rcy idealnego miasta wiedzieli, \u017ce projekt musi by\u0107 stworzony w stylu socrealizmu. Socrealizm k\u0142ad\u0142 nacisk na wykorzystanie lokalnych styl\u00f3w i socjalistycznych tre\u015bci. Przy tym wszystkie rodzaje sztuki, a przede wszystkim architektura, by\u0142y postrzegane jako sposoby odtwarzania komunistycznej propagandy. Nowa Huta mia\u0142a odzwierciedla\u0107 wszystkie wa\u017cne tematy i narracje socjalistyczne. Oczywi\u015bcie zwie\u0144czeniem tego dzie\u0142a mia\u0142 by\u0107 pot\u0119\u017cny zak\u0142ad metalurgiczny.<\/p>\n\n\n\n<p>Na to nowa w\u0142adza nie szcz\u0119dzi\u0142a ani pieni\u0119dzy, ani si\u0142y roboczej. Architekci i urbani\u015bci mieli bardzo szerokie mo\u017cliwo\u015bci projektowania i budowy, wi\u0119c wszystko odbywa\u0142o si\u0119 z rozmachem i do\u015b\u0107 szybko \u2013 oczywi\u015bcie, dop\u00f3ki by\u0142y fundusze i dop\u00f3ki Nowa Huta nie sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 starego Krakowa.<\/p>\n\n\n\n<p>Niestety, nie wszystko uk\u0142ada\u0142o si\u0119 pomy\u015blnie dla budowniczych idealnego miasta. Ani komunistyczna w\u0142adza, ani wszyscy prokomunistyczni architekci nie wzi\u0119li pod uwag\u0119 jednego do\u015b\u0107 oczywistego faktu: oko\u0142o 90% ludno\u015bci Polski to katolicy. Szczeg\u00f3lnie pierwsi mieszka\u0144cy idealnego miasta, kt\u00f3rzy byli by\u0142ymi rolnikami (tam odsetek wierz\u0105cych by\u0142 jeszcze wi\u0119kszy). Ci ludzie chcieli widzie\u0107 w Nowej Hucie ko\u015bci\u00f3\u0142 i znale\u017ali pewne wsparcie: powo\u0142ano nawet komitet budowy ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry zbiera\u0142 fundusze.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1957 roku postawiono krzy\u017c, kt\u00f3ry dwa lata p\u00f3\u017aniej prezydium Rady Narodowej Krakowa postanowi\u0142o usun\u0105\u0107. R\u00f3wnocze\u015bnie rozwi\u0105zano komitet, a zebrane fundusze przekazano na budow\u0119 szko\u0142y. W kwietniu 1960 roku budowniczowie szko\u0142y zacz\u0119li demontowa\u0107 krzy\u017c, ale przeszkodzili im w tym ludzie, w tym grupa kobiet. Dosz\u0142o do konfliktu, kt\u00f3ry policja rozp\u0119dza\u0142a z broni\u0105 w r\u0119ku. Wielu protestuj\u0105cych zosta\u0142o zatrzymanych, a kilkadziesi\u0105t os\u00f3b straci\u0142o prac\u0119. Mimo takiego zako\u0144czenia walki o krzy\u017c pozosta\u0142 on na swoim miejscu. W ko\u0144cu sta\u0142 si\u0119 symbolem sprzeciwu oraz zwiastowa\u0142 przysz\u0142y upadek komunistycznej propagandy i idei.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Porazka_idei_i_upadek_komunistycznej_propagandy\"><\/span>Pora\u017cka idei i upadek komunistycznej propagandy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-27-1024x683.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3526\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-27-1024x683.png 1024w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-27-300x200.png 300w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-27-768x512.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-27-696x464.png 696w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-27-1068x712.png 1068w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2024\/08\/image-27.png 1296w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Sze\u015bcioletni plan komunist\u00f3w, kt\u00f3ry przewidywa\u0142 stymulowanie rozwoju gospodarczego, zwi\u0119kszenie klasy robotniczej i inne cele, nie zosta\u0142 w pe\u0142ni zrealizowany. Budowa Nowej Huty r\u00f3wnie\u017c nie zosta\u0142a uko\u0144czona, obiecywany ratusz si\u0119 nie pojawi\u0142, poniewa\u017c miasto zosta\u0142o w 1951 roku w\u0142\u0105czone do Krakowa, a centralny plac nie sta\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnym w Nowej Hucie. W zwi\u0105zku z tym nie by\u0142o ju\u017c potrzeby odr\u0119bnego systemu samorz\u0105dowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce komuni\u015bci zgodzili si\u0119 na przy\u0142\u0105czenie nowo powsta\u0142ej Nowej Huty do Krakowa, wbrew wszystkim planom i propagandzie?<\/p>\n\n\n\n<p>W uchwale Rady Ministr\u00f3w, na mocy kt\u00f3rej dosz\u0142o do tego po\u0142\u0105czenia, stwierdzono, \u017ce decyzja ta mia\u0142a na celu stworzenie lepszych warunk\u00f3w dla budowy i rozwoju zak\u0142adu metalurgicznego, a tak\u017ce samej Nowej Huty. M\u00f3wiono r\u00f3wnie\u017c o tym, \u017ce w Nowej Hucie wyst\u0119powa\u0142y liczne problemy administracyjne, kt\u00f3re w ten spos\u00f3b mo\u017cna by\u0142o \u0142atwiej i szybciej rozwi\u0105za\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Symbolem radzieckiej okupacji, kt\u00f3ra prze\u017cywa\u0142a ostatnie lata, sta\u0142 si\u0119 pomnik Lenina w 1973 roku. Kilka lat p\u00f3\u017aniej miejscowi pod\u0142o\u017cyli pod niego bomb\u0119, w wyniku czego kamienny dyktator straci\u0142 nog\u0119, ale nadal sta\u0142 na swoim miejscu. W grudniu 1989 roku pomnik zosta\u0142 ca\u0142kowicie usuni\u0119ty.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b Nowa Huta jest cz\u0119\u015bci\u0105 kulturalnego dziedzictwa polskiego re\u017cimu socjalistycznego. Dawne miasto robotnicze sta\u0142o si\u0119 atrakcj\u0105 turystyczn\u0105, cz\u0119sto odwiedzan\u0105 przez obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 na w\u0142asne oczy zobaczy\u0107 pozosta\u0142o\u015bci komunizmu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W 1945 roku mieszka\u0144cy Krakowa mogli wreszcie odetchn\u0105\u0107 i zacz\u0105\u0107 \u017cycie w wolnym mie\u015bcie, powoli odbudowuj\u0105c swoje domy. Armia Czerwona wesz\u0142a do Krakowa praktycznie bez walki, poniewa\u017c wojska Wehrmachtu szybko opu\u015bci\u0142y lini\u0119 obrony, gdy radzieckie wojska Pierwszego Frontu Ukrai\u0144skiego pod dow\u00f3dztwem marsza\u0142ka Iwana Koniewa zbli\u017cy\u0142y si\u0119 do miasta, dzi\u0119ki czemu Krak\u00f3w zosta\u0142 oszcz\u0119dzony. To stworzy\u0142o [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":284,"featured_media":3459,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[500],"tags":[1715,1722,823,1714,1717,1719,811,1721,820,1718,1716,1720,1713,804,822],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-3516","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-pro-polituky","8":"tag-armia-czerwona","9":"tag-budowa-nowej-huty","10":"tag-historie-zycia-politycznego","11":"tag-jak-komunisci-budowali-nowa-hute","12":"tag-komunisci","13":"tag-nowa-huta","14":"tag-okupacja-krakowa","15":"tag-plan-komunistow","16":"tag-politycy-w-krakowie","17":"tag-projekt-architektoniczny-idealnego-miasta","18":"tag-radzieckie-wojska","19":"tag-upadek-komunistycznej-propagandy","20":"tag-wielka-idea-o-socjalistycznym-krakowie","21":"tag-wojenne-strony-historii-krakowa","22":"tag-zycie-polityczne-krakowa","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3516","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/284"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3516"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3516\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3529,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3516\/revisions\/3529"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3516"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3516"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3516"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3516"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3516"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3516"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}