{"id":3106,"date":"2024-04-16T23:12:17","date_gmt":"2024-04-16T21:12:17","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowyes.eu\/?p=3106"},"modified":"2024-04-16T23:12:28","modified_gmt":"2024-04-16T21:12:28","slug":"kolejna-tajemnica-miasta-kto-i-kiedy-zalozyl-krakow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/kolejna-tajemnica-miasta-kto-i-kiedy-zalozyl-krakow","title":{"rendered":"Kolejna tajemnica miasta: kto i kiedy za\u0142o\u017cy\u0142 Krak\u00f3w?"},"content":{"rendered":"\n

Miasto z tysi\u0105cletni\u0105 histori\u0105 owian\u0105 wieloma tajemnicami i legendami. Mowa o s\u0142ynnym Krakowie, kt\u00f3ry fascynuje sw\u0105 wielko\u015bci\u0105 i pi\u0119knem ju\u017c nie jedno pokolenie ludzi. M\u00f3wi\u0105, \u017ce na wsp\u00f3\u0142czesnym terytorium tej polskiej osady pierwsi mieszka\u0144cy pojawili si\u0119 w latach 50 tys. p.n.e., jednak wtedy nikt nie podejrzewa\u0142, \u017ce zatrzymali si\u0119 na ziemiach, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 nale\u017ce\u0107 do jednego z najlepszych miast w ca\u0142ej Europie. O tym, kiedy powsta\u0142 Krak\u00f3w i kto mia\u0142 do tego r\u0119k\u0119 \u2013 w materiale dalej na krakowyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Legenda (lub nie) o za\u0142o\u017ceniu Krakowa<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Historia za\u0142o\u017cenia miasta zwi\u0105zana jest z nazw\u0105 legendarnego Kraka, lub, jak pisz\u0105 niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a, Grakchusa. Wed\u0142ug legendy, kt\u00f3ra, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, zosta\u0142a po raz pierwszy opowiedziana w dokumencie z 1205 r., m\u0119\u017cczyzna by\u0142 jednym z setek tysi\u0119cy Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy w VI\u2014VII wieku walczyli rami\u0119 w rami\u0119 ze swoimi wrogami: dzi\u0119ki wsp\u00f3lnym wysi\u0142kom uda\u0142o im si\u0119 pokona\u0107 Gal\u00f3w, Rzymian i Du\u0144czyk\u00f3w. Po d\u0142ugich walkach lud osiad\u0142 na terenie, kt\u00f3ry dzi\u015b uwa\u017cany jest za Polski Krak\u00f3w, a wtedy jeszcze by\u0142 zwyk\u0142\u0105 ziemi\u0105 niezamieszka\u0142\u0105. Ju\u017c na miejscu ludzie postanowili wybra\u0107 sobie g\u0142ow\u0119 \u2014 zatrzymali si\u0119 na twarzy wspomnianego ju\u017c Kraka.<\/p>\n\n\n\n

Rz\u0105dzi\u0142 cz\u0142owiek d\u0142ugo, a s\u0142awa o nim chodzi\u0142a po ca\u0142ym \u015bwiecie: kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, Polacy z wyborem nie pomylili si\u0119, a Krak by\u0142 godnym przewodnikiem. Tak pozosta\u0142 a\u017c do \u015bmierci. Dlatego po tym, jak wieloletni kapitu\u0142a odesz\u0142a w wieczno\u015b\u0107, wdzi\u0119czny nar\u00f3d postanowi\u0142 nazwa\u0107 za\u0142o\u017cone przez nich miasto na cze\u015b\u0107 kr\u00f3la Kraka Krakowem. To jedna z wersji.<\/p>\n\n\n\n

Co do drugiej, wed\u0142ug niej Krak, od kt\u00f3rego pochodzi nazwa miasta, nie jest bezpo\u015brednio pierwszym szefem i za\u0142o\u017cycielem Krakowa, ale jego synem. Na przyk\u0142ad ludzie postanowili to zrobi\u0107, poniewa\u017c facet zgin\u0105\u0142, cho\u0107 nie do ko\u0144ca heroicznie, ale przepraszam za rodzaj oksymoronu, jak lokalny bohater: zosta\u0142 zabity przez m\u0142odszego brata Lecha II, aby oczywi\u015bcie obj\u0105\u0107 tron. Aby wyrazi\u0107 swego rodzaju szacunek dla Kraka II, mieszka\u0144cy nazwali swoje ziemie Krakowem.<\/p>\n\n\n\n

Krak: osoba fikcyjna czy historyczna?<\/h2>\n\n\n\n

To prawda, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych historyk\u00f3w jest przekonana, \u017ce Kraki to ludowa legenda i nic wi\u0119cej, to znaczy nic wsp\u00f3lnego z rzeczywisto\u015bci\u0105 i narracja nie ma. Argumentuj\u0105 to tym, \u017ce po pierwsze legenda o za\u0142o\u017cycielu Krakowie nie jest nawet specyficznie polska. Liczne badania wykaza\u0142y, \u017ce legenda zosta\u0142a zapo\u017cyczona ze staro\u017cytnego ukrai\u0144skiego eposu: pewne paralele s\u0105 rysowane z histori\u0105 ksi\u0119cia Olega, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 rz\u0105dzi\u0107 Rusj\u0105 Kijowsk\u0105, zabijaj\u0105c poprzednik\u00f3w Askolda i Dira. A po drugie, do\u015b\u0107 myl\u0105ce dla sceptyk\u00f3w jest powi\u0105zanie twarzy Kraka z narracj\u0105 o Smoku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

„Smok” – to smok, kt\u00f3ry wed\u0142ug legendy przez wiele lat orientacyjnie VI-VII wieku dokucza\u0142 krakowianom swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105. Smok jest smokiem: nie skrzywdzi\u0142 miejscowych, tylko wtedy, gdy by\u0142 najedzony, ale je\u015bli chcia\u0142 je\u015b\u0107, mieli\u0142 wszystko na swojej drodze, w tym ludzi. Wed\u0142ug legendy mia\u0142o to miejsce za panowania Kraka. Wed\u0142ug pierwszej wersji, jako kr\u00f3l szuka\u0142 tylko tego, kt\u00f3ry uratowa\u0142by jego miasto przed ca\u0142kowitym zniszczeniem. W ko\u0144cu znalaz\u0142 si\u0119 szewc, kt\u00f3ry przechytrzy\u0142 Smoka, zmuszaj\u0105c zwierz\u0119 do wypicia ca\u0142ej rzeki i p\u0119kni\u0119cia. A co do drugiej wersji to sam Krak zabi\u0142 zwierz\u0119. A je\u015bli jeszcze mo\u017cna by\u0142o uwierzy\u0107 w istnienie osoby, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie za\u0142o\u017cy\u0142a kiedy\u015b Krak\u00f3w, to w rzeczywisto\u015b\u0107 zwyci\u0119zcy nad\u00a0 Smokiem cz\u0142owieka \u2013 ju\u017c trudniej. Ale mimo to s\u0105 tacy, kt\u00f3rzy wierz\u0105. Jako kontrargumenty do powy\u017cszego \u2014 prawdziwy Kopiec Kraka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kopiec Kraka lub, jak to si\u0119 nazywa, Kopiec Krakusa to wysoki kopiec ziemny po\u0142o\u017cony na prawym brzegu Wis\u0142y w dzielnicy Podg\u00f3rze w Krakowie. Obecnie jest uwa\u017cany za naturalny punkt orientacyjny miasta, a kiedy\u015b podobno s\u0142u\u017cy\u0142 jako miejsce poch\u00f3wku samego Kraka. To prawda, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bni badacze obalaj\u0105 t\u0119 wersj\u0119 historyka Jana D\u0142ugosza: m\u00f3wi\u0105, \u017ce badali kopiec wzd\u0142u\u017c i wszerz i nie znale\u017ali tam \u015blad\u00f3w poch\u00f3wku. Dlatego uwa\u017ca si\u0119, \u017ce kopiec ten ma zwi\u0105zek z Krakiem tylko i wy\u0142\u0105cznie w kwestii jego nazwy.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsza prawdziwa wzmianka o Krakowie<\/h2>\n\n\n\n

Pierwsza pisemna wzmianka o Krakowie pochodzi z 966 roku. Ibrahim ibn Jakub w swoich notatkach podr\u00f3\u017cniczych wspomnia\u0142 o mie\u015bcie jako wa\u017cnym centrum politycznym i administracyjnym, kt\u00f3re znajduje si\u0119 na skrzy\u017cowaniu wielu szlak\u00f3w handlowych. Taka notatka \u015bwiadczy o jednym: w po\u0142owie X wieku Krak\u00f3w by\u0142 ju\u017c do\u015b\u0107 rozwini\u0119tym miastem, z terenem od Wzg\u00f3rza Wawelskiego po ziemie, kt\u00f3re dzi\u015b wszyscy miejscowi znaj\u0105 jako plac przy ko\u015bciele \u015bw. Marii Magdaleny. I chocia\u017c nie ma jednoznacznej odpowiedzi na temat tego, kto dok\u0142adnie za\u0142o\u017cy\u0142 Krak\u00f3w, ani we wspomnianym, ani w \u017cadnym innym dokumencie historycznym, kto\u015b to zrobi\u0142. By\u0107 mo\u017ce jeden z w\u0142adc\u00f3w o imieniu Krak jest zamieszany w to, by\u0107 mo\u017ce nie, ale mo\u017cna by\u0107 w stu procentach pewnym, \u017ce nie bez powodu stworzyli miasto, poniewa\u017c od samego pocz\u0105tku i przez nast\u0119pne stulecia by\u0142o uwa\u017cane w wielu aspektach za jedno z najnowocze\u015bniejszych. Spoiler: taki sam Krak\u00f3w pozostaje do dzi\u015b. A je\u015bli chodzi o histori\u0119 jego powstania, niech to pozostanie ma\u0142\u0105 tajemnic\u0105 \u2014 kolejn\u0105 ma\u0142\u0105 tajemnic\u0105, na kt\u00f3r\u0105 miasto jest ju\u017c bogate.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Miasto z tysi\u0105cletni\u0105 histori\u0105 owian\u0105 wieloma tajemnicami i legendami. Mowa o s\u0142ynnym Krakowie, kt\u00f3ry fascynuje sw\u0105 wielko\u015bci\u0105 i pi\u0119knem ju\u017c nie jedno pokolenie ludzi. M\u00f3wi\u0105, \u017ce na wsp\u00f3\u0142czesnym terytorium tej polskiej osady pierwsi mieszka\u0144cy pojawili si\u0119 w latach 50 tys. p.n.e., jednak wtedy nikt nie podejrzewa\u0142, \u017ce zatrzymali si\u0119 na ziemiach, kt\u00f3re w przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":284,"featured_media":2955,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[501],"tags":[1393,1389,1395,1394,1390,1392,1391,1397,1396,820,822],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[1311],"class_list":{"0":"post-3106","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-o-burmistrzu","8":"tag-historia-zalozenia-miasta","9":"tag-kolejna-tajemnica-miasta","10":"tag-krak","11":"tag-krak-osoba-fikcyjna-czy-historyczna","12":"tag-kto-i-kiedy-zalozyl-krakow","13":"tag-legen-o-zalozeniu-krakowa","14":"tag-legenda-2","15":"tag-pierwsza-pisemna-wzmianka-o-krakowie","16":"tag-pierwsza-prawdziwa-wzmianka-o-krakowie","17":"tag-politycy-w-krakowie","18":"tag-zycie-polityczne-krakowa","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna-longrid"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3106","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/284"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3106"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3116,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3106\/revisions\/3116"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3106"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3106"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3106"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}