{"id":2637,"date":"2023-05-31T23:51:35","date_gmt":"2023-05-31T21:51:35","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowyes.eu\/?p=2637"},"modified":"2023-05-31T23:51:44","modified_gmt":"2023-05-31T21:51:44","slug":"rozbudowal-wawel-i-walczyl-z-zakonem-krzyzackim-o-zygmuncie-i-starym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/rozbudowal-wawel-i-walczyl-z-zakonem-krzyzackim-o-zygmuncie-i-starym","title":{"rendered":"Rozbudowa\u0142 Wawel i walczy\u0142 z Zakonem Krzy\u017cackim: o Zygmuncie I Starym"},"content":{"rendered":"\n

W historii Polski jest wielu wybitnych w\u0142adc\u00f3w, kt\u00f3rzy znani s\u0105 ze swojej dzia\u0142alno\u015bci politycznej i kulturalnej. Jednym z nich jest wielki ksi\u0105\u017c\u0119 litewski i kr\u00f3l Polski Zygmunt I Stary, podaje strona krakowyes<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Za jego panowania Krak\u00f3w osi\u0105gn\u0105\u0142 wielki rozkwit. Dotyczy to zw\u0142aszcza Zamku na Wawelu, kt\u00f3ry zosta\u0142 rozbudowany w stylu renesansowym. Wi\u0119cej o \u017cyciu i dzia\u0142alno\u015bci politycznej Zygmunta I Starego mo\u017cna przeczyta\u0107 dalej w artykule.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Zygmunta I Starego na tronie<\/h2>\n\n\n\n

Koronacja Zygmunta I Starego odby\u0142a si\u0119 w 1507 roku w Krakowie. Uroczysto\u015b\u0107 zosta\u0142a przeprowadzona przez arcybiskupa Andrzeja Boryszewskiego w Zamku Wawelskim.<\/p>\n\n\n\n

Zygmunt I by\u0142 jedynym synem Kazimierza Jagiello\u0144czyka, kt\u00f3ry nie odziedziczy\u0142 w\u0142asnej ziemi. Nie planowa\u0142 wi\u0119c zosta\u0107 kr\u00f3lem i nie by\u0142 przygotowywany do takiego tytu\u0142u od dzieci\u0144stwa. \u017bycie potoczy\u0142o si\u0119 jednak nieprzewidywalnie i Zygmunt przej\u0105\u0142 tron po ojcu.<\/p>\n\n\n\n

Za jego panowania w Polsce nast\u0105pi\u0142o wiele zmian. Przede wszystkim przeprowadzono reform\u0119 ekonomiczn\u0105, kt\u00f3ra obejmowa\u0142a oddzielenie ksi\u0119gowo\u015bci podatk\u00f3w pa\u0144stwowych od skarbu i wybijanie z\u0142otych monet. Ponadto kontrolowa\u0142 zyski generowane przez dzia\u0142alno\u015b\u0107 kopalni soli.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adca wyda\u0142 szereg ustaw, kt\u00f3re pomog\u0142y zr\u00f3wna\u0107 prawa w ca\u0142ym kraju. W szczeg\u00f3lno\u015bci Zygmunt I uchwali\u0142 statut ormia\u0144ski i okre\u015bli\u0142 zasady, zgodnie z kt\u00f3rymi monarcha by\u0142 wybierany w drodze g\u0142osowania, a nie dziedziczenia.<\/p>\n\n\n\n

Jednocze\u015bnie jednak koronowa\u0142 swojego syna Zygmunta Augusta, gdy ten by\u0142 jeszcze dzieckiem. Ten spos\u00f3b przekazania tronu by\u0142 pierwszym i ostatnim w historii Polski.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto kr\u00f3l rozwija\u0142 kultur\u0119 w kraju. Dobrze znana jest jego reforma edukacyjna, kt\u00f3ra zabrania\u0142a studiowania za granic\u0105. W ten spos\u00f3b wspiera\u0142 Akademi\u0119 Krakowsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto za panowania Zygmunta I zamek na Wawelu zosta\u0142 rozbudowany w nowym, jak na tamte czasy, renesansowym stylu. Na jego terenie powsta\u0142 najwi\u0119kszy dziedziniec w Europie oraz kaplica nazwana imieniem kr\u00f3la. To w\u0142a\u015bnie od Krakowa styl renesansowy stanie popularny w innych miastach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wawel w Krakowie \/ fot. Shutterstock<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u017bycie osobiste Zygmunta I Starego<\/h2>\n\n\n\n

Zygmunt I Stary mia\u0142 do\u015b\u0107 burzliwe \u017cycie osobiste. Jego pierwsz\u0105 ukochan\u0105, kt\u00f3ra nigdy nie zosta\u0142a jego oficjaln\u0105 ma\u0142\u017conk\u0105, by\u0142a Katarzyna Telniczanka. Dziewczyna pracowa\u0142a na dziedzi\u0144cu jego matki, gdzie j\u0105 pozna\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Katarzyna urodzi\u0142a Zygmuntowi I tr\u00f3jk\u0119 dzieci, jednak gdy zosta\u0142 kr\u00f3lem i musia\u0142 oficjalnie si\u0119 o\u017ceni\u0107, nie wybra\u0142 jej. Mimo to Zygmunt I Stary przez ca\u0142e \u017cycie dba\u0142 o Katarzyn\u0119 i nie zapomina\u0142 o swoich dzieciach. Podarowa\u0142 jej du\u017cy dom w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n

Barbara Zapolya zosta\u0142a pierwsz\u0105 oficjaln\u0105 \u017con\u0105 kr\u00f3la. Pochodzi\u0142a z W\u0119gier, z zamo\u017cnej rodziny. Po \u015blubie Barbara otrzyma\u0142a tytu\u0142 polskiej kr\u00f3lowej. Urodzi\u0142a dwie c\u00f3rki: Ann\u0119 i Jadwig\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Bona Sforza by\u0142a drug\u0105 \u017con\u0105 Zygmunta I Starego. Kobieta mia\u0142a ogromny wp\u0142yw na dzia\u0142ania kr\u00f3la. To ona nalega\u0142a na koronacj\u0119 swojego syna Zygmunta Augusta w m\u0142odym wieku. Bona urodzi\u0142a sze\u015bcioro dzieci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bona Sforza \/ Zdj\u0119cie z Wikipedii<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Polityka zagraniczna i pok\u00f3j krakowski<\/h2>\n\n\n\n

Zygmunt I Stary aktywnie anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w popraw\u0119 polityki zagranicznej. Za jego panowania dosz\u0142o do kilku wojen, kt\u00f3re chcia\u0142 rozstrzygn\u0105\u0107. W latach 1508-1509 dosz\u0142o do pierwszej wojny litewsko-moskiewskiej, kt\u00f3ra wstrz\u0105sn\u0119\u0142a krajem.<\/p>\n\n\n\n

Zako\u0144czy\u0142 si\u0119 on zawarciem „wiecznego pokoju”. Jednak w latach 1512-1537 konflikty z Ksi\u0119stwem Moskiewskim nie ustawa\u0142y. W 1515 r. Zygmunt I podpisa\u0142 traktat z chanem krymskim Mehmedem I Girejem, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0142 wojn\u0119 z ziemiami moskiewskimi. W 1520 r. obie armie pomaszerowa\u0142y na Moskw\u0119, z kt\u00f3rej uciek\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Wasyl III.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wojciech Gerson. „Zygmunt Stary i Sta\u0144czyk”<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W latach 1519-1521 trwa\u0142a wojna Polski z Zakonem Krzy\u017cackim. Jednak w 1525 roku Zygmuntowi I uda\u0142o si\u0119 podpisa\u0107 traktat zwany pokojem krakowskim. W wyniku tego porozumienia ksi\u0105\u017c\u0119 pruski musia\u0142 odda\u0107 swoje terytoria polskiemu w\u0142adcy Zygmuntowi I.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto polski kr\u00f3l sprzyja\u0142 tworzeniu odr\u0119bnych jednostek armii kozackiej. By\u0142y one potrzebne do ochrony kraju przed najazdami tatarskimi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W historii Polski jest wielu wybitnych w\u0142adc\u00f3w, kt\u00f3rzy znani s\u0105 ze swojej dzia\u0142alno\u015bci politycznej i kulturalnej. Jednym z nich jest wielki ksi\u0105\u017c\u0119 litewski i kr\u00f3l Polski Zygmunt I Stary, podaje strona krakowyes. Za jego panowania Krak\u00f3w osi\u0105gn\u0105\u0142 wielki rozkwit. Dotyczy to zw\u0142aszcza Zamku na Wawelu, kt\u00f3ry zosta\u0142 rozbudowany w stylu renesansowym. Wi\u0119cej o \u017cyciu i […]<\/p>\n","protected":false},"author":298,"featured_media":2380,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[500],"tags":[1052,823,1053,1051,820,821,1050,1054,822,1055],"moimportance":[104],"motype":[494],"moformat":[89],"class_list":{"0":"post-2637","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-pro-polituky","8":"tag-dzialalnosc-zygmunta-i-starego-na-tronie","9":"tag-historie-zycia-politycznego","10":"tag-koronacja-zygmunta-i-starego","11":"tag-o-zygmuncie-i-starym","12":"tag-politycy-w-krakowie","13":"tag-prezydent-krakowa","14":"tag-rozbudowal-wawel-i-walczyl-z-zakonem-krzyzackim","15":"tag-zycie-osobiste-zygmunta-i-starego","16":"tag-zycie-polityczne-krakowa","17":"tag-zygmunt-i-stary","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2637","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/298"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2637"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2647,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2637\/revisions\/2647"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2637"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2637"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2637"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2637"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2637"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}