{"id":2445,"date":"2023-04-19T21:08:39","date_gmt":"2023-04-19T19:08:39","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowyes.eu\/?p=2445"},"modified":"2023-04-19T21:08:50","modified_gmt":"2023-04-19T19:08:50","slug":"jozef-dietl-co-zrobil-dla-miasta-pierwszy-prezydent-autonomicznego-krakowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/jozef-dietl-co-zrobil-dla-miasta-pierwszy-prezydent-autonomicznego-krakowa","title":{"rendered":"J\u00f3zef Dietl. Co zrobi\u0142 dla miasta pierwszy prezydent autonomicznego Krakowa"},"content":{"rendered":"\n

Biografia J\u00f3zefa Dietla jest szeroka i wieloaspektowa. Przeszed\u0142 do historii nie tylko jako wybitny lekarz, utalentowany polityk i walcz\u0105cy z epidemi\u0105 cholery. Na swoim koncie ma szereg pomy\u015blnie przeprowadzonych reform, dzi\u0119ki kt\u00f3rym bud\u017cet Krakowa podwoi\u0142 si\u0119, a s\u0142ynne Sukiennice na rynku zosta\u0142y uratowane przed zniszczeniem. Wi\u0119cej o pierwszym prezydencie niepodleg\u0142ego Krakowa przeczytasz w materiale serwisu krakowyes<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Od kariery medycznej do Izby parlamentarnej<\/h2>\n\n\n\n

J\u00f3zef Dietl urodzi\u0142 si\u0119 24 stycznia 1804 roku w ma\u0142ym miasteczku Podbu\u017c w wielodzietnej rodzinie urz\u0119dnika galicyjskiego. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y w Nowym S\u0105czu, a nast\u0119pnie na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego, los przenosi m\u0142odzie\u0144ca do Wiednia, gdzie zainteresowa\u0142 si\u0119 balneologi\u0105 i postanawia po\u015bwi\u0119ci\u0107 \u017cycie medycynie. Po pomy\u015blnym uko\u0144czeniu Uniwersytetu Wiede\u0144skiego, pracy jako lekarz i napisaniu szeregu prac naukowych, Dietl zostaje profesorem medycyny. W 1851 roku przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Krakowa, otrzymuj\u0105c stanowisko kierownika Katedry Medycyny Wewn\u0119trznej i Kliniki Lekarskiej Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Po dziesi\u0119ciu latach zostanie wybrany rektorem tej uczelni.<\/p>\n\n\n\n

W 1866 roku w Krakowie nast\u0105pi\u0142y powa\u017cne zmiany polityczne. Austria, os\u0142abiona po wojnie z Prusami, przyzna\u0142a prowincji autonomi\u0119 administracyjn\u0105. W tym czasie J\u00f3zef Dietl zasiada\u0142 w Radzie miejskiej i zyska\u0142 wielki szacunek w\u015br\u00f3d koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 wybieraj\u0105 go na pierwszego prezydenta niepodleg\u0142ego Krakowa.<\/p>\n\n\n\n

Walka z choler\u0105 i ratowanie Sukiennic<\/h2>\n\n\n\n

Jako lekarz zawodowy, jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych reform, do kt\u00f3rych realizacji przyst\u0105pi\u0142 nowo wybrany prezydent miasta, by\u0142a likwidacja zagro\u017cenia epidemi\u0105 cholery. Aby j\u0105 zrealizowa\u0107, Dietl rozkazuje nape\u0142ni\u0107 stare koryto Wis\u0142y, kt\u00f3re by\u0142o ca\u0142e w dziurach i wype\u0142nione brudn\u0105 wod\u0105 i innymi niebezpiecznymi odpadami. W tym celu przeprowadzono gruntowny remont kana\u0142\u00f3w miejskich, a tak\u017ce zaprojektowano sie\u0107 nowych. Ponadto setki studni zast\u0105pi\u0142a sie\u0107 wodoci\u0105gowa, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mieszka\u0144cy miasta mogli pi\u0107 czyst\u0105 wod\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojego pobytu w Krakowie J\u00f3zef Dietl mieszka\u0142 w mieszkaniu na Rynku, nie zapominaj\u0105c o zwr\u00f3ceniu uwagi na estetyk\u0119 centrum Krakowa. G\u0142\u00f3wnym zmartwieniem prezydenta w tym czasie by\u0142y Sukiennice, kt\u00f3re by\u0142y w op\u0142akanym stanie. Rada miasta nawet powa\u017cnie rozwa\u017ca\u0142a ich rozbi\u00f3rk\u0119. Dietl zainicjowa\u0142 odbudow\u0119 tego obiektu, zdobywaj\u0105c poparcie wiede\u0144skich ministerstw. Ale lokalni kupcy, co zaskakuj\u0105ce, byli przeciwni takiej reformie, poniewa\u017c bali si\u0119 podwy\u017cki czynszu za polepszenie warunk\u00f3w. Ale wkr\u00f3tce przyznali si\u0119 do b\u0142\u0119du, gdy stan pomieszcze\u0144 zosta\u0142 kilkakrotnie poprawiony.<\/p>\n\n\n\n

Koniec kariery politycznej<\/h2>\n\n\n\n

O skuteczno\u015bci rz\u0105d\u00f3w J\u00f3zefa Dietla m\u00f3wi\u0105 liczby – w swojej pierwszej kadencji prezydent podwoi\u0142 dochody Skarbu Miasta. Dlatego w kolejnych wyborach, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w 1872 roku, zosta\u0142 wybrany na drug\u0105 kadencj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Tym razem jednak polityk nie mia\u0142 ju\u017c poparcia wi\u0119kszo\u015bci. W ci\u0105gu dw\u00f3ch lat sabota\u017c opozycji odcisn\u0105\u0142 swoje pi\u0119tno na pracy prezydenta, co spowodowa\u0142o, \u017ce w 1874 roku zdecydowa\u0142 si\u0119 zrezygnowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Ostatnie lata \u017cycia J\u00f3zef Dietl wraz z \u017con\u0105 sp\u0119dzi\u0142 w Wiedniu, gdzie zmar\u0142 18 stycznia 1878 roku, nie do\u017cywszy sze\u015bciu dni do swoich 74 urodzin. Jego ostatnim schronieniem by\u0142 Cmentarz Rakowicki w Krakowie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

W 1938 Plac Wszystkich \u015awi\u0119tych ozdobi\u0142 pomnik wybitnego polityka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Biografia J\u00f3zefa Dietla jest szeroka i wieloaspektowa. Przeszed\u0142 do historii nie tylko jako wybitny lekarz, utalentowany polityk i walcz\u0105cy z epidemi\u0105 cholery. Na swoim koncie ma szereg pomy\u015blnie przeprowadzonych reform, dzi\u0119ki kt\u00f3rym bud\u017cet Krakowa podwoi\u0142 si\u0119, a s\u0142ynne Sukiennice na rynku zosta\u0142y uratowane przed zniszczeniem. Wi\u0119cej o pierwszym prezydencie niepodleg\u0142ego Krakowa przeczytasz w materiale serwisu […]<\/p>\n","protected":false},"author":284,"featured_media":1853,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[501],"tags":[909,823,905,908,906,820,907,821,910,822],"moimportance":[101,104],"motype":[494],"moformat":[89],"class_list":{"0":"post-2445","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-o-burmistrzu","8":"tag-biografia-jozefa-dietla","9":"tag-historie-zycia-politycznego","10":"tag-jozef-dietl","11":"tag-od-kariery-medycznej-do-izby-parlamentarnej","12":"tag-pierwszy-prezydent-autonomicznego-krakowa","13":"tag-politycy-w-krakowie","14":"tag-prezydent-autonomicznego-krakowa","15":"tag-prezydent-krakowa","16":"tag-walka-z-cholera-i-ratowanie-sukiennic","17":"tag-zycie-polityczne-krakowa","18":"moimportance-golovna-novyna","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/284"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2445"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2445\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2449,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2445\/revisions\/2449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1853"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2445"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2445"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2445"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}