{"id":2320,"date":"2023-03-14T16:29:00","date_gmt":"2023-03-14T15:29:00","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowyes.eu\/?p=2320"},"modified":"2023-03-14T16:29:16","modified_gmt":"2023-03-14T15:29:16","slug":"jak-krakow-ocalal-podczas-okupacji-niemiecko-faszystowskiej-tragedia-lokalnego-getta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/jak-krakow-ocalal-podczas-okupacji-niemiecko-faszystowskiej-tragedia-lokalnego-getta","title":{"rendered":"Jak Krak\u00f3w ocala\u0142 podczas okupacji niemiecko-faszystowskiej: tragedia lokalnego getta"},"content":{"rendered":"\n<p>W latach mi\u0119dzywojennych miasto Krak\u00f3w, licz\u0105ce oko\u0142o 60 000 wsp\u00f3lnot \u017cydowskich, by\u0142o o\u015brodkiem \u017cydowskiego \u017cycia kulturalnego. Jednak, jak na ironi\u0119, getto, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 ostatnim domem dla dziesi\u0105tek tysi\u0119cy polskich \u017byd\u00f3w, nie znajdowa\u0142o si\u0119 w historycznie \u017cydowskiej cz\u0119\u015bci miasta; tak wi\u0119c, chocia\u017c samo getto zosta\u0142o zniszczone, \u017cydowskie okolicy pozosta\u0142y nienaruszone. Miasto Krak\u00f3w jest dzi\u015b jedn\u0105 z niewielu zachowanych historycznych dzielnic \u017cydowskich w Polsce, chocia\u017c sami \u017bydzi zostali zamordowani lub wyemigrowali dawno temu, pisze <a href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/\">krakowyes.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a0c30b937196\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a0c30b937196\"  aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/jak-krakow-ocalal-podczas-okupacji-niemiecko-faszystowskiej-tragedia-lokalnego-getta\/#Obozy_smierci\" >Obozy \u015bmierci<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/jak-krakow-ocalal-podczas-okupacji-niemiecko-faszystowskiej-tragedia-lokalnego-getta\/#10_dni_terroru\" >10 dni terroru<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/jak-krakow-ocalal-podczas-okupacji-niemiecko-faszystowskiej-tragedia-lokalnego-getta\/#Czesc_getta_dla_zdrowszych_a_druga_dla_skazanych_na_smierc\" >Cz\u0119\u015b\u0107 getta dla zdrowszych, a druga dla skazanych na \u015bmier\u0107<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/jak-krakow-ocalal-podczas-okupacji-niemiecko-faszystowskiej-tragedia-lokalnego-getta\/#Opor_w_getcie_krakowskim\" >Op\u00f3r w getcie krakowskim\u00a0<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/eternal\/jak-krakow-ocalal-podczas-okupacji-niemiecko-faszystowskiej-tragedia-lokalnego-getta\/#Wyzwolenie_Krakowa_i_skutki_Holokaustu\" >Wyzwolenie Krakowa i skutki Holokaustu<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Obozy_smierci\"><\/span>Obozy \u015bmierci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Krakowskie getto zosta\u0142o oficjalnie utworzone w marcu 1941 roku. W pobli\u017cu powsta\u0142y dwa du\u017ce obozy: ob\u00f3z pracy P\u0142asz\u00f3w i ob\u00f3z zag\u0142ady Auschwitz, zaledwie czterdzie\u015bci mil dalej. Po pocz\u0105tkowej okupacji \u017bydzi byli prze\u015bladowani i zastraszani, a nast\u0119pnie zmuszani do przesiedlenia si\u0119 poza miasto. Oko\u0142o 15 000 os\u00f3b pracowa\u0142o przymusowo.<\/p>\n\n\n\n<p>Wewn\u0105trz getta ludzie byli trzymani w trudnych warunkach, nie daj\u0105c jedzenia. Ci, kt\u00f3rzy byli zdolni do pracy, byli zatrudnieni w fabrykach za\u0142o\u017conych w gettach lub okolicznych dzielnicach miasta. Najbardziej znan\u0105 z nich by\u0142a Fabryka Oskara Schindlera, kt\u00f3rej wysi\u0142ki by\u0142y po\u0142o\u017cone na rzecz ratowania \u017cycia \u017cydowskich robotnik\u00f3w. Zosta\u0142o to nast\u0119pnie przedstawione w filmie Stevena Spielberga &#8222;Lista Schindlera&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Latem 1942 roku rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 masowe wyw\u00f3zki krakowskich \u017byd\u00f3w. Tysi\u0105ce przeniesiono do obozu zag\u0142ady w Be\u0142\u017ccu. W ci\u0105gu kilku tygodni mieszka\u0144cy getta stopniowo odkrywali, \u017ce poci\u0105gi nie jad\u0105 do obozu pracy, ale do Be\u0142\u017cca i Auschwitz. W tym momencie wzros\u0142a aktywno\u015b\u0107 podziemia getta (podobnie jak liczba samob\u00f3jstw). Akty oporu obejmowa\u0142y sabota\u017c w fabrykach, w kt\u00f3rych zmuszano \u017byd\u00f3w do pracy, oraz pr\u00f3by ucieczki. Jednak podziemie nie by\u0142o w stanie stawi\u0107 oporu na du\u017c\u0105 skal\u0119, jak w getcie warszawskim, ani powstrzyma\u0107 fali morderstw i deportacji. Na pocz\u0105tku 1943 r. getto by\u0142o prawie puste: jego ostateczna likwidacja nast\u0105pi\u0142a w marcu, kiedy kilku ocala\u0142ych \u017byd\u00f3w zosta\u0142o wys\u0142anych do P\u0142aszowa i Auschwitz.<\/p>\n\n\n\n<p>Do krakowskiej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej nale\u017ca\u0142o kilku znanych artyst\u00f3w i muzyk\u00f3w. Opr\u00f3cz Mordechaja Gebirtiga, znanego z pi\u0119knych i proroczych piosenek i wierszy, w getcie mieszka\u0142 m\u0142ody Roman Pola\u0144ski, kt\u00f3ry wyr\u00f3s\u0142 na s\u0142ynnego re\u017cysera filmowego. Film Pola\u0144skiego &#8222;Pianista&#8221; opowiada o muzyku ocala\u0142ym z getta warszawskiego W\u0142adys\u0142awie Szpilmanie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"10_dni_terroru\"><\/span>10 dni terroru<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"532\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2321\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-7.png 800w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-7-300x200.png 300w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-7-768x511.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-7-696x463.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Po dekrecie z 15 pa\u017adziernika 1941 roku, kt\u00f3ry wymaga\u0142 od wszystkich \u017byd\u00f3w z regionu krakowskiego, a nie tylko centrum miasta, przesiedlenia si\u0119 do getta Podg\u00f3rze, do getta trafi\u0142o kolejnych 6000 \u017byd\u00f3w ze wsi wok\u00f3\u0142 Ma\u0142opolski. 1000 os\u00f3b &#8211; g\u0142\u00f3wnie starszych i bezrobotnych &#8211; za\u0142adowano do wagon\u00f3w dla byd\u0142a i wys\u0142ano do Kielc, gdzie mieli otrzyma\u0107 pomoc od lokalnych w\u0142adz \u017cydowskich. Nie wiedz\u0105c, co robi\u0107, wielu z nich faktycznie potajemnie wr\u00f3ci\u0142o do swoich rodzin w krakowskim getcie.<\/p>\n\n\n\n<p>Po konferencji w Wannsee w styczniu 1942 roku nazi\u015bci zacz\u0119li inicjowa\u0107 &#8222;ostateczne rozwi\u0105zanie&#8221;, systematyczny plan Hitlera maj\u0105cy na celu zniszczenie europejskiego \u017cydostwa. 29 maja 1942 roku by\u0142 pierwszym z dziesi\u0119ciu dni terroru w getcie krakowskim, poniewa\u017c by\u0142 otoczony przez wojska nazistowskie, a wszystkie dokumenty by\u0142y weryfikowane. Ci, kt\u00f3rzy nie mogli przedstawi\u0107 odpowiednich zezwole\u0144 na prac\u0119, zostali zebrani na placu przed przewiezieniem na dworzec kolejowy P\u0142asz\u00f3w, w grupach po 120 os\u00f3b za\u0142adowani do wagon\u00f3w dla byd\u0142a i wys\u0142ani do obozu zag\u0142ady w Be\u0142\u017ccu we wschodniej Polsce. Niezadowoleni z pocz\u0105tkowych liczb Niemcy kontynuowali \u0142apanki przez kolejne kilka dni.<\/p>\n\n\n\n<p>6 czerwca wszystkie poprzednie dokumenty zosta\u0142y uznane za niewa\u017cne, a mieszka\u0144cy getta musieli ubiega\u0107 si\u0119 o nowe. Ci, kt\u00f3rym odm\u00f3wiono, zmarli w Be\u0142\u017ccu. Pod koniec akcji 7000 \u017byd\u00f3w zosta\u0142o wys\u0142anych na \u015bmier\u0107, a jeszcze wi\u0119cej rozstrzelano na ulicach. Czerwcowe deportacje by\u0142y jednymi z najlepiej udokumentowanych, jednak zdj\u0119cia z tych wydarze\u0144 s\u0105 nadal cz\u0119sto b\u0142\u0119dnie uwa\u017cane za zrobione podczas likwidacji getta w marcu 1943 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej obszar getta zmniejszy\u0142 si\u0119 prawie o po\u0142ow\u0119 i zosta\u0142 oddzielony drutem kolczastym. Wzrost g\u0119sto\u015bci zaludnienia i wzrost niemieckiej brutalno\u015bci wywo\u0142a\u0142y fal\u0119 samob\u00f3jstw.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czesc_getta_dla_zdrowszych_a_druga_dla_skazanych_na_smierc\"><\/span>Cz\u0119\u015b\u0107 getta dla zdrowszych, a druga dla skazanych na \u015bmier\u0107<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"663\" height=\"364\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2324\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-8.png 663w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-8-300x165.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 663px) 100vw, 663px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Na prze\u0142omie sierpnia i wrze\u015bnia 1942 roku 13 000 \u017byd\u00f3w (wielu z nich pochodzi\u0142o z Krakowa) zosta\u0142o r\u00f3wnie\u017c wys\u0142anych do Be\u0142\u017cca, kiedy zlikwidowano getto w s\u0105siednich S\u0142omnikach i Wieliczce. W pa\u017adzierniku Niemcy og\u0142osili, \u017ce getto krakowskie zostanie ponownie skonsolidowane, a selekcja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od nowa, niezale\u017cnie od statusu zatrudnienia, wieku czy stanu zdrowia. Kolejne 4500 ofiar wys\u0142ano na \u015bmier\u0107 do Be\u0142\u017cca, a oko\u0142o 600 rozstrzelano w getcie.<\/p>\n\n\n\n<p>Po likwidacji szpitala w getcie, sieroci\u0144ca i domu opieki wiele sierot i os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych zosta\u0142o wys\u0142anych do nowo utworzonego obozu pracy w P\u0142aszowie i zamordowanych po przyje\u017adzie. Nast\u0119pnie obszar na wsch\u00f3d od placu przesta\u0142 by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 getta, a miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej pozosta\u0142y obszar zosta\u0142 podzielony na dwie cz\u0119\u015bci: getto A by\u0142o zarezerwowane dla najzdrowszych i zdolnych do pracy mieszka\u0144c\u00f3w, a getto B dla tych, kt\u00f3rzy zostali przydzieleni do deportacji. Mieszka\u0144cy getta A zacz\u0119li codziennie doje\u017cd\u017ca\u0107 do pracy przy budowie obozu pracy P\u0142asz\u00f3w, a po przybyciu Amona G\u00f6tha do Krakowa jako nowego komendanta obozu tempo rozwoju obozu przyspieszy\u0142o upadek getta.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Opor_w_getcie_krakowskim\"><\/span>Op\u00f3r w getcie krakowskim\u00a0<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"835\" height=\"475\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2327\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-9.png 835w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-9-300x171.png 300w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-9-768x437.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-9-696x396.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 835px) 100vw, 835px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>\u017bydowski ruch oporu istnia\u0142 w krakowskim getcie od czasu powstania getta w 1941 roku. Jej przyw\u00f3dcy pocz\u0105tkowo koncentrowali swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 podziemn\u0105 na wspieraniu organizacji edukacyjnych i spo\u0142ecznych. W oczekiwaniu na operacje deportacyjne, kt\u00f3re SS przeprowadzi\u0142o pod koniec pa\u017adziernika 1942 roku, niekt\u00f3rzy przyw\u00f3dcy bardziej radykalnego podziemnego skrzyd\u0142a, dwie istniej\u0105ce grupy oporu po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 w jedn\u0105 organizacj\u0119, \u017bydowsk\u0105 Organizacj\u0119 Bojow\u0105. Ta po\u0142\u0105czona grupa przygotowywa\u0142a si\u0119 do walki z Niemcami.<\/p>\n\n\n\n<p>Organizacja ostatecznie zdecydowa\u0142a si\u0119 nie walczy\u0107 w ograniczonych granicach getta, ale zamiast tego wykorzysta\u0107 getto jako baz\u0119 do atakowania cel\u00f3w w ca\u0142ym Krakowie. Najwa\u017cniejszy atak mia\u0142 miejsce we wsp\u00f3\u0142pracy z partyzantami komunistycznymi 23 grudnia 1942 roku w kawiarni Cyganeria w centrum Krakowa, odwiedzanej przez niemieckich oficer\u00f3w. W tym ataku opozycjoni\u015bci wymordowali 12 Niemc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0142onkowie getta krakowskiego pr\u00f3bowali tak\u017ce przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich dzia\u0142aj\u0105cych na obrze\u017cach. W kolejnych potyczkach z Niemcami \u017cydowscy konspiratorzy ponie\u015bli du\u017ce straty. Jesieni\u0105 1944 roku resztki ruchu oporu uciek\u0142y z Polski, przedosta\u0142y si\u0119 na s\u0105siedni\u0105 S\u0142owacj\u0119, a nast\u0119pnie na W\u0119gry, gdzie do\u0142\u0105czy\u0142y do \u017cydowskich grup oporu w Budapeszcie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wyzwolenie_Krakowa_i_skutki_Holokaustu\"><\/span>Wyzwolenie Krakowa i skutki Holokaustu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-10-1024x683.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2330\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-10-1024x683.png 1024w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-10-300x200.png 300w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-10-768x512.png 768w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-10-696x464.png 696w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-10-1068x712.png 1068w, https:\/\/cdn.krakowyes.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/image-10.png 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Krak\u00f3w pozosta\u0142 centrum administracyjnym Generalnego Gubernatorstwa do czasu ewakuacji Niemc\u00f3w 17 stycznia 1945 roku. Wojska radzieckie wkroczy\u0142y do Krakowa dwa dni p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n<p>Po wojnie oko\u0142o 4282 \u017byd\u00f3w wr\u00f3ci\u0142o do Krakowa. Na pocz\u0105tku 1946 roku polscy \u017bydzi powracaj\u0105cy ze Zwi\u0105zku Radzieckiego zwi\u0119kszyli populacj\u0119 \u017cydowsk\u0105 miasta do oko\u0142o 10 000. Pogromy w sierpniu 1945 roku i przez ca\u0142y 1946 rok, a tak\u017ce liczne zab\u00f3jstwa poszczeg\u00f3lnych \u017byd\u00f3w, doprowadzi\u0142y do emigracji wielu ocala\u0142ych \u017byd\u00f3w krakowskich. Na pocz\u0105tku lat 90. pozosta\u0142o tylko kilkuset \u017byd\u00f3w. Niewiele pozosta\u0142o z getta krakowskiego z czas\u00f3w wojny, zniszczonego przez nazist\u00f3w w 1943 roku. Przy ulicy Lwowskiej 25 i Limanowskiego 62 znajduj\u0105 si\u0119 fragmenty jego mur\u00f3w. Zachowa\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wiele budynk\u00f3w mieszkalnych, ale nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one od innych w Krakowie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W latach mi\u0119dzywojennych miasto Krak\u00f3w, licz\u0105ce oko\u0142o 60 000 wsp\u00f3lnot \u017cydowskich, by\u0142o o\u015brodkiem \u017cydowskiego \u017cycia kulturalnego. Jednak, jak na ironi\u0119, getto, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 ostatnim domem dla dziesi\u0105tek tysi\u0119cy polskich \u017byd\u00f3w, nie znajdowa\u0142o si\u0119 w historycznie \u017cydowskiej cz\u0119\u015bci miasta; tak wi\u0119c, chocia\u017c samo getto zosta\u0142o zniszczone, \u017cydowskie okolicy pozosta\u0142y nienaruszone. Miasto Krak\u00f3w jest dzi\u015b jedn\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":284,"featured_media":2068,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[501],"tags":[819,810,807,806,809,823,811,820,821,813,804,808,824,822,805],"motype":[494],"moformat":[93],"moimportance":[104],"class_list":{"0":"post-2320","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-o-burmistrzu","8":"tag-ciekawe-fakty-o-wojnie","9":"tag-druga-wojna-swiatowa","10":"tag-getto-krakowskie","11":"tag-getto-krakowskie-tragiczna-strona-w-historii","12":"tag-historia-wojny","13":"tag-historie-zycia-politycznego","14":"tag-okupacja-krakowa","15":"tag-politycy-w-krakowie","16":"tag-prezydent-krakowa","17":"tag-wojenne-strony-historii","18":"tag-wojenne-strony-historii-krakowa","19":"tag-wojna-w-krakowie","20":"tag-wydarzenia-polityczne-w-charkowie","21":"tag-zycie-polityczne-krakowa","22":"tag-zycie-w-krakowie-podczas-ii-wojny-swiatowej","23":"motype-eternal","24":"moformat-longrid-korotka","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/284"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2320"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2320\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2333,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2320\/revisions\/2333"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2320"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2320"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2320"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowyes.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}